Kapitalizm
Z Wikipedii
 |
Ten artykuł wymaga dopracowania zgodnie z zaleceniami edycyjnymi. Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się na stronie dyskusji tego artykułu w sekcji Dopracować Po wyeliminowaniu wskazanych powyżej niedoskonałości prosimy usunąć szablon {{Dopracować}} z kodu tego artykułu. |
 |
Ten artykuł wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Aby uczynić go weryfikowalnym, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. |
Kapitalizm – system gospodarczy opierający się na zasadach:
- wolnego obrotu towarami i usługami
- wolnej konkurencji pomiędzy podmiotami
- wolnego obrotu kapitałem oraz środkami produkcji
Nazwa kapitalizm jest często używana dla określenia systemu społecznego, gospodarczego i politycznego występującego w krajach zachodnich.
Nigdzie na świecie nie ma systemu w pełni kapitalistycznego. Kapitalizm jest ograniczany m.in. przez:
- monopole państwowe – prywatne monopole w kapitalizmie (czyli przy wolnym rynku), według jego zwolenników, praktycznie nie występowałyby
- ograniczenia obrotu kapitałowego, np. przez kontrolę państwa nad systemem bankowym
- interwencjonizm i protekcjonizm (cła) państwowy
- nierówne traktowanie podmiotów przez prawo, w szczególności różne opodatkowanie
- różne ograniczenia w wolnym obrocie towarami i usługami
- koncesje, zezwolenia
- władzę biurokracji
Kapitalizm zależy od rozwiniętego systemu finansowego. Najważniejsze instytucje finansowe w systemie kapitalistycznym to banki i giełdy.
Kapitalizm wymaga stabilnego pieniądza. W krajach z wiarygodną polityką monetarną jest to waluta lokalna, w innych krajach jest to często bardziej wiarygodna waluta obca (np. dolary, euro) lub w dawniejszych czasach kruszce (złoto lub srebro).
Według teorii liberalnych, gospodarka kapitalistyczna jest w stanie stałego zagrożenia przez interwencję państwową.
Neoliberałowie twierdzą, że wielokrotnie już państwa niszczyły dobrze rozwijającą się gospodarkę przez złe ustawy, a także, że ogromne straty może przynieść również spowodowana przez nieodpowiedzialną politykę państwa destabilizacja systemu finansowego lub pieniądza. Wywołuje to ich zdaniem poważne kryzysy gospodarcze, np. wielki kryzys lub ostatnio kryzys w Argentynie.
Stojąca w opozycji do neoliberałów, szkoła badaczy kapitalizmu, keynesiści, upatruje w nieskrępowanym wolnym rynku tendencji naturalnie prowadzących do kryzysów wynikających z nieracjonalnej alokacji zasobów przez rynek i okresowych fluktuacji popytu. Przezwyciężanie takich kryzysów dokonuje się m.in. poprzez stymulowanie inflacji, interwencjonizm państwowy, wprowadzenie masowych robót publicznych, a także rozbudowany system ochrony socjalnej. Działania te finansowane są z wyższych obciążeń podatkowych lub deficytu budżetowego.
Według partii i organizacji lewicowych, kapitalizm prowadzi do niesprawiedliwości społecznej na ogromną skalę. Organizacje te podnoszą również duże rozbieżności między modelowymi schematami wolnego rynku a ich praktycznym stosowaniem (np. nieuwględnianie na modelach faktu powstawania monopoli lub oligopoli w niektórych gałęziach gospodarki, jak handel żywnością).
Kapitalistyczny system produkcji był także przedmiotem badań Karola Marksa. Sformułował on tzw. teorię wartości dodatkowej, uznając za istotę systemu kapitalistycznego systematycznie odbieranie pracownikowi części wypracowanej przez niego wartości przez kapitalistę. Marks był także autorem tezy o cyklicznym i nieuniknionym charakterze kryzysów gospodarki kapitalistycznej, jak też jej nieuchronnym upadku, który wg Marksa będzie rezultatem wewnętrznych sprzeczności kapitalizmu. Kapitalizm tak działa na ludzkie zachowanie, że np. w USA, gdzie kapitalizm (w przeciwieństwie do np. Europy) funkcjonuje od dawna społeczeństwo metodą bojkotu wymusza na producentach niskie ceny towarów[potrzebne źródło].
[edytuj] Zobacz też
Warning: curl_setopt() [function.curl-setopt]: CURLOPT_FOLLOWLOCATION cannot be activated when in safe_mode or an open_basedir is set in /www/motocykle_www/spam/mo/richFeeds.php on line 59
| Powołano Instytut Informatyki Śledczej |
|
Informatycy, prawnicy, biegli sądowi i pracownicy firm odpowiedzialni za bezpieczeństwo systemów i danych komputerowych zawiązali w Katowicach stowarzyszenie Instytut Informatyki Śledczej.
|
| Odkryto kolejne groby w Spalonym Mieście |
|
Archeolodzy pracujący w pozostałościach Spalonego Miasta sprzed ponad 5000 lat w południowo-wschodnim Iranie odkryli kolejne starożytne groby - donosi serwis internetowy Press TV.
|
| Mamuty zabiła "diamentowa" kometa? |
|
Na terenie Ameryki Północnej odkryto ślady mikroskopijnych diamentów w warstwach archeologicznych sprzed 13 tys. lat. Zdaniem naukowców, jest to świadectwo uderzenia w Ziemię ciała niebieskiego. Wyniki badań opublikowano na łamach tygodnika "Science".
|
| Naukowcy o dobroczynności kobiet i mężczyzn |
|
Komu dałbyś pieniądze: osobie w potrzebie z najbliższego otoczenia czy z innego kraju? Okazuje się, że jeśli jesteś mężczyzną, chętniej wspomożesz kogoś, kto jest bliżej, o ile w ogóle.
|
| Usto-mysz dla sparaliżowanych |
|
Usto-mysz, nowoczesny interfejs multimedialny, może pomóc osobom o dużym stopniu niepełnosprawności oraz sparaliżowanym w korzystaniu z komputera. Tym samym ułatwi im kontakt z otoczeniem. Autorami usto-myszy są prof. dr hab. inż Andrzej Czyżewski oraz inż. Piotr Dalka z Katedry Systemów Multimedialnych Politechniki Gdańskiej.
|