Gender studies - Encyklopedia

Gender studies

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj

Gender studies – interdycyplinarne studia, których przedmiotem jest społeczno-kulturowa tożsamość płci – gender.

Spis treści

[edytuj] Historia i przedmiot badań

Studia te wyrosły w latach 70. XX w. z tzw. women's studies jako akademicki efekt działań drugiej fali feminizmu. Analiza podejmowana w gender studies dotyczy m.in. kulturowych i społecznych procesów konstruowania norm męskości i kobiecości, internalizacji owych norm oraz społecznych konsekwencji ich obowiązywania. Problematyka płci kulturowej analizowana jest w powiązaniu z kwestiami klasowymi, etnicznymi, rasowymi, religijnymi i innymi. Ważnym obszarem analiz w obrębie gender studies jest nienormatywność płciowa: zjawiska transseksualizmu, transgenderyzmu czy androgynii. Przedmiotem badań w gender studies jest także seksualność, w tym szczególnie normy seksualne oraz obszary seksualnej nienormatywności.

Ważnym paradygmatem studiów gender jest teoria społeczeństwa patriarchalnego, zgodnie z którą kobiety są ofiarami instytucjonalnie utrwalonej męskiej dominacji w społeczeństwie i kulturze. Dominacja ta, uzasadniana rzekomo naturalną nierównością płci, prowadziła do wykluczenia kobiet z najważniejszych obszarów życia społecznego (przede wszystkim z nauki, gospodarki, polityki i religii). Kobiecość konstruowana była jako odwrotność i uzupełnienie męskości, przypisywano jej cechy związane z wycofaniem, biernością i słabością, rezerwując dla kobiet podrzędne role w strukturze społecznej. Z tego powodu studia gender stanowią ważny element gender mainstreamingu, czyli strategii politycznej zmierzającej do likwidacji przejawów dyskryminacji kobiet i wypracowania stanu zrównoważonych relacji pomiędzy mężczyznami i kobietami.

Studia gender podejmowane są w obrębie wielu dyscyplin akademickich, m.in. w filozofii, historii, socjologii, psychologii, antropologii kultury, literaturoznawstwie, historii sztuki, ekonomii i in. Teoretycy gender studies przyjmują założenie, że wszystkie aspekty ludzkiego życia uwarunkowane są konsekwencjami obowiązywania społecznych i kulturowych norm płci.

[edytuj] Gender studies w Polsce

Ośrodkami badawczymi w Polsce, zajmującymi się teorią i tożsamością płciowości w znaczeniu gender studies są:

[edytuj] Krytyka

Krytyka prowadzona jest z trzech odmiennych perspektyw:

  • krytyka inspirowana politycznym konserwatyzmem zarzuca gender studies ideologizację nauki polegającą na wprowadzaniu do bezstronnej refleksji naukowej wątków feminizmu. Spór w tym zakresie toczony jest przede wszystkim w obrębie socjologii wiedzy i wiąże się z poszukiwaniem odpowiedzi na pytanie o możliwość obiektywności w naukach humanistycznych.
  • krytyka inspirowana nurtami współczesnej socjobiologii zarzuca studiom gender pomijanie lub minimalizowanie znaczenia czynników biologicznych, w tym genetycznych, w konstrukcji płci i przyjmowanie stanowiska skrajnie konstruktywistycznego. Spór dotyczy granicy pomiędzy biologicznymi i kulturowymi czynnikami tożsamości płci.
  • krytyka inspirowana stanowiskiem esencjalistycznym zarzuca studiom gender rozmywanie jednoznacznych kategorii płci i prowadzenie refleksji na zbyt ogólnym poziomie, co uniemożliwia precyzyjne wskazanie na problemy będące elementem codziennego doświadczenia mężczyzn i kobiet. Postulowany jest powrót do prowadzenia refleksji w obrębie Women's studies i Men's studies oraz konstruowanie radykalnej krytyki społecznej podejmowanej z perspektywy feministycznej.

[edytuj] Zobacz też

[edytuj] Bibliografia

  1. Elżbieta Pakszys: Między naturą a kulturą. Kategoria płci/rodzaju w poznaniu. Studium epistemologii naturalizowanej w perspektywie feministycznej. Poznań: Wydaw. Naukowe UAM, 2000. ISBN 8323209596. 
  2. Inga Iwasiów: Gender dla średnio zaawansowanych. Wykłady szczecińskie. Warszawa: W.A.B., 2004. ISBN 8389291800. 

[edytuj] Linki zewnętrzne


Warning: curl_setopt() [function.curl-setopt]: CURLOPT_FOLLOWLOCATION cannot be activated when in safe_mode or an open_basedir is set in /www/motocykle_www/spam/mo/richFeeds.php on line 59

Zima znów zaatakuje - zamiecie śnieżne i gołoledź
Przed trudnymi warunkami pogodowymi w północnej, środkowej i północno-wschodniej części kraju ostrzegają synoptycy. Można spodziewać się tam zamieci śnieżnych, a także marznącej mżawki i gołoledzi.
Poseł PiS: co Platforma chce ukryć?
Sejm uchwalił zmiany w regulaminie izby, które m.in. umożliwią sejmowej "speckomisji" dostęp do dokumentów i materiałów uzyskanych przez służby specjalne. Do regulaminu została wpisana także, dotychczas zwyczajowa, zasada rotacyjnego 6-miesięcznego przewodnictwa w komisji, także przedstawicieli rządzących partii.
Sejm zajmie się projektem ustawy o weteranach
Sejm będzie pracował nad prezydenckim projektem ustawy o Korpusie Weteranów Walk o Niepodległość Rzeczypospolitej Polskiej. Posłowie nie zgodzili się na odrzucenie projektu o co wnioskował klub Lewicy.
Sejm za dofinansowania na domy socjalne i noclegownie
Sejm zgodził się na zwiększenie dofinansowania do tworzenia lokali socjalnych i noclegowni. Posłowie uchwalili w piątek nowelizację ustawy o finansowym wsparciu tworzenia lokali socjalnych, mieszkań chronionych, noclegowni i domów dla bezdomnych.
Palikot: znów oberwiemy po kieszeni
"Konglomerat przepisów jest źródłem absurdu. (...) Pytam – kto weźmie na siebie jego skutki? Znów oberwiemy po kieszeni. I na to się właśnie nie godzę" – pisze na swoim blogu w Onet.pl Janusz Palikot. Poseł PO powraca w ten sposób do tzw. Przepisów strażackich.
Linki: Strona gwna