Felicjan Sławoj Składkowski
Z Wikipedii
| Generał dywizji Felicjan Sławoj Składkowski | |
 |
|
| Data i miejsce urodzenia | 9 czerwca 1885 Gąbin, Zabór rosyjski |
| Data i miejsce śmierci | 31 sierpnia 1962 Londyn, Wielka Brytania |
| Premier Rzeczypospolitej Polskiej | |
| Okres urzędowania | od 15 maja 1936 do 30 września 1939 |
| Przynależność polityczna | bezpartyjny |
| Poprzednik | Marian Zyndram-Kościałkowski |
| Następca | Władysław Sikorski |
| Minister Spraw Wewnętrznych | |
| Okres urzędowania | od 16 maja 1936 do 30 września 1939 |
| Poprzednik | Władysław Raczkiewicz |
| Minister Spraw Wewnętrznych | |
| Okres urzędowania | od 3 czerwca 1930 do 23 czerwca 1931 |
| Poprzednik | Henryk Józewski |
| Następca | Bronisław Pieracki |
| Minister Spraw Wewnętrznych | |
| Okres urzędowania | od 2 października 1926 do 29 grudnia 1929 |
| Poprzednik | Kazimierz MÅ‚odzianowski |
| Następca | Henryk Józewski |
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons |
|
 Kolekcja cytatów w Wikicytatach |
|
Felicjan Sławoj Składkowski (właściwie: Sławoj Felicjan, ur. 9 czerwca 1885 w Gąbinie, zm. 31 sierpnia 1962 w Londynie) - doktor medycyny, generał dywizji Wojska Polskiego, premier RP (pierwszy ewangelik reformowany w historii Polski na tym stanowisku).
Spis treści |
[edytuj] Wczesne lata
Urodził się 9 czerwca 1885 w zaborze rosyjskim, w Gąbinie (woj. mazowieckie), jako syn Wincentego, sędziego pokoju w Gąbinie i Anny z d. Wójcickiej. Na jesieni 1904 roku był aresztowany za udział w manifestacji na placu Grzybowskim w Warszawie (13 listopada 1904). Od 1905 roku należał do PPS, od 1906 r. do PPS-Frakcji Rewolucyjnej. Absolwent gimnazjum filologicznego w Kielcach. Po maturze podjął studia medyczne na UW, ale został po udziale w wyż.wym. manifestacji relegowany i uciekł do Krakowa, by móc kontynuować studia. Był tam uczniem sławnych profesorów Kostaneckiego, Jaworskiego i Kadera. [1] Początkowo zamierzał praktykować jako lekarz chorób wewnętrznych, ale po nauce u prof. Kadera wybrał chirurgię z ginekologią jako dodatkową specjalnością.
W roku 1911 ukończył Wydział Medyczny Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Praktykował jako lekarz chirurg i -ginekolog w Sosnowcu. 15 lutego 1909 poślubił Jadwigę Szoll, z którą miał syna Miłosza (1911 - 1938).
[edytuj] Legiony Polskie
W sierpniu 1914 wstąpił do Legionów Polskich i służył jako lekarz kolejno: w V batalionie, 1., 7. i 5. pułku piechoty. W lipcu 1917, po kryzysie przysięgowym, jako poddany rosyjski został internowany w obozie oficerskim w Beniaminowie. W listopadzie 1918 roku uczestniczył w akcji rozbrajania Niemców w Zagłębiu Dąbrowskim, obejmując, w randze kapitana, komendę nad tworzącym się tam Wojskiem Polskim.
[edytuj] Wojsko Polskie
Składkowski był pierwszym żołnierzem, który w niepodległej Polsce złożył meldunek Komendantowi Józefowi Piłsudskiemu.
Do kwietnia 1919 oficer polityczny w Dowództwie Okręgu Wojskowego w Będzinie jako szef sztabu płk. Rudolfa Tarnawskiego, 1 czerwca 1919 otrzymał awans na pułkownika. W 1919-1920 w wojnie polsko-bolszewickiej służył jako szef sanitarny dywizji, potem grupy operacyjnej i armii. W latach 1921-1923 inspektor Oddziałów Sanitarnych WP. W 1924 skierowany na kilkumiesięczny kurs w wyższej szkole wojennej École supérieure de Guerre w Paryżu. W czasie studiów w Paryżu poznał Francuzkę Germaine Susanne Coillot. W roku 1925 , by móc uzyskać rozwód, przeszedł na kalwinizm [2] , w roku 1926 zawarł swój drugi związek małżeński z Germaine (w Polsce zwaną Żermena). Od 1924 roku generał brygady na stanowisku szefa Departamentu Sanitarnego Ministerstwa Spraw Wojskowych.
[edytuj] Minister spraw wewnętrznych
Będąc oddanym zwolennikiem Józefa Piłsudskiego, po przewrocie majowym Składkowski zajmował stanowiska w rządzie. Od 13 maja do października 1926 roku został Komisarzem Rządu (w randze wojewody) dla Warszawy (mianowany przez gen. Gustawa Orlicz-Dreszera głównodowodzącego zamachem majowym), z zadaniem utrzymania porządku. Przez ustępującego ministra spraw wewnętrznych Kazimierza Młodzianowskiego wskazany na następcę. Nominowany przez Piłsudskiego 2 października 1926. Znany był z ogromnego przywiązania do osoby marszałka i bezkrytycznego do niej stosunku. Na temat swojej nominacji pisał m.in.:
Pan Marszałek podał mi rękę nad stołem, wskazał ręką krzesło i powiedział bez wstępów: "No więc, zostaniecie ministrem spraw wewnętrznych, bo Młodzianowski nie chce już dłużej pracować z tym... Sejmem". Siedziałem cicho, czekając co Komendant powie dalej, gdy jednak milczał, patrząc mi badawczo w oczy, zwróciłem posłusznie uwagę, że z polityką dotychczas się nie stykałem, że są inni koledzy, znający ją lepiej. Na to Pan Marszałek, śmiejąc się i jakby przyznając mi rację , powiedział: "Niepotrzebna tu polityka. Wszyscy krzyczą, że jesteś administrator, więc dlatego będziecie ministrem. Zameldujcie się u pana Bartla. No, do widzenia!" Tu Komendant, jakby znudzony tą rozmową, opuścił głowę i zaczął stawiać pasjansa, nie podając mi ręki na pożegnanie. Wymeldowałem się i wyszedłem z Belwederu, zdziwiony i tym, że zostałem ministrem, ale również i formą, w jakiej to się odbyło. Przyznam się, że gdym dawniej czytywał w gazetach, że ktoś został ministrem, to przedstawiałem to sobie zupełnie inaczej. Komendant zaproponował mi "posadę" w ten sposób, jakby uległ tylko "namowom" i "krzykom" innych, a sam był z góry przekonany, że ja na takie stanowisko się nie nadaję. Co prawda, to w głębi duszy myślałem to samo i ja[3].
Składkowski kierował resortem przez trzy lata, do 7 grudnia 1929 roku, kiedy to na siedem miesięcy wraca do wojska – zostaje zastępcą szefa administracyjnego armii.
Ponownie został ministrem spraw wewnętrznych w drugim rządzie Józefa Piłsudskiego od 3 czerwca 1930 roku. O swojej nominacji pisał:
Pan Marszałek siedział w fotelu, przy oszklonych drzwiach prowadzących na taras. Nie podając mi ręki, kazał usiąść przy stole półokrągłym i, bez żadnych wstępów zaczął: "Przechodzicie do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych. Sejm będzie rozwiązany i macie zrobić nowe wybory razem ze Sławkiem i Świtalskim. Oświadczyli mi, że do wyborów jesteście im potrzebni, więc chwilowo wrócicie do Spraw Wewnętrznych. Ile czasu wam potrzeba, żeby zrobić wybory?" Milczałem, zmieszany i zaskoczony słowami Komendanta, który tymczasem ciągnął: "Sześć tygodni Wam wystarczy?" "Sześć tygodni na pewno nie wystarczy, Panie Marszałku" - odpowiedziałem[4].
Jako zwierzchnik wojewodów i starostów przygotował dla J. Piłsudskiego materiały obciążające przywódców Centrolewu. Podpisał nakazy aresztowania opozycyjnych posłów osadzonych w twierdzy brzeskiej. Przygotował przeprowadzenie tzw. wyborów brzeskich. Poseł na Sejm RP od 1930.
Od 23 czerwca 1931 roku drugi wiceminister spraw wojskowych i szef Administracji Armii (odpowiedzialny za finanse), w marcu 1936 awansowany na generała dywizji.
[edytuj] Premier
Zobacz więcej w osobnym artykule: Rząd Felicjana Sławoja Składkowskiego.Od 15 maja 1936 pełnił urząd Premiera RP; wysunięty na to stanowisko przez Rydza-Śmigłego jako kandydatura przejściowa, utrzymał się najdłużej w II RP na stanowisku premiera. Był jednocześnie ministrem spraw wewnętrznych. Stworzył specjalne oddziały odwodowe policji, wyspecjalizowane w rozbijaniu zgromadzeń bez użycia broni palnej.
[edytuj] Na emigracji
Opuścił stolicę 7 września 1939, a 30 września złożył dymisję.
Internowany w Rumunii, w czerwcu 1940 wyjechał, z fałszywym paszportem, najpierw do Bułgarii, potem – na pół roku – do Turcji. W styczniu 1941 został przerzucony do Palestyny, gdzie wstąpił do wojska, otrzymując zadanie prowadzenia inspekcji (pod względem sanitarnym) w jednostkach i instytucjach Armii Polskiej na terenie Palestyny. Już po kilku miesiącach przeniesiony do tzw. II grupy, do końca wojny został oficerem bez przydziału. W 1947 wyjechał do Wielkiej Brytanii. Zmarł 31 sierpnia 1962 w Londynie.
Jako minister spraw wewnętrznych w rządzie Piłsudskiego wydawał rozporządzenia o poprawie higieny, m.in. o obowiązku budowania ubikacji na wsiach, nazwanych następnie od jego imienia "sławojkami". Ubikacje te miały poprawić stan higieniczny zacofanej wsi polskiej. Dbał też m.in. o poprawę bezpieczeństwa pożarowego na wsiach. Napisał kilka wspomnieniowych książek: Moja służba w Brygadzie, Beniaminów, Strzępy meldunków – wyd. w 1936 (relacje z kontaktów z Piłsudskim), Kwiatuszki administracyjne i inne – wyd. Londyn 1959, Nie ostatnie słowo oskarżonego. Wspomnienia i artykuły – Londyn 1964.
Archiwum Felicjana Sławoja Składkowskiego znajduje się w Archiwum Emigracji w Bibliotece Uniwersyteckiej w Toruniu.
Przypisy
- ↑ Arkadiusz Adamczyk, wstęp do: F.S. Składkowski, Nie ostatnie słowo oskarżonego, str. II
- ↑ Arkadiusz Adamczyk/F.S. Składkowski, op.cit. str. VI, oraz Polski Słownik Biograficzny, t. XXXVIII
- ↑ Felicjan Sławoj Składkowski: Strzępy meldunków. Warszawa: 1936, s. 62.
- ↑ Felicjan Sławoj Składkowski: op. cit.. Warszawa. S. 193.
[edytuj] Bibliografia
- Polski SÅ‚ownik Biograficzny, t. XXXVIII
- Felicjan Sławoj Składkowski, Nie ostatnie słowo oskarżonego, (wstęp i przypisy: Arkadiusz Adamczyk),Warszawa 2003, ISBN 83-88736-32-9
[edytuj] Zobacz też
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Archiwum Emigracji - archiwum F.S.Składkowskiego
- Archiwum Emigracji – Felicjan Sławoj Składkowski – galeria portretów polityka
- Sławojka rodem z Białobrzegów? Historia z przymrużeniem oka i… lekkim zapaszkiem – artykuł opisujący życie Felicjana Sławoja Składkowskiego, jego zainteresowanie higieną i sprawami sanitarnymi
|
||||||||||
|
||||||||||
|
|||||||
|
||||||||||
|
|||||||
|
|||||||
|
||||||||||
|
||||||||||
Stanisław Thugutt | Stanisław Wojciechowski | Józef Kuczyński | Leopold Skulski | Stanisław Downarowicz | Antoni Kamieński | Ludwik Darowski p.o. | Władysław Sikorski | Władysław Kiernik | Władysław Sołtan | Zygmunt Hübner | Cyryl Ratajski | Władysław Raczkiewicz | Stefan Smólski | Kazimierz Młodzianowski | Felicjan Sławoj Składkowski | Henryk Józewski | Bronisław Pieracki | Leon Kozłowski | Marian Zyndram-Kościałkowski | Felicjan Sławoj Składkowski
Warning: curl_setopt() [function.curl-setopt]: CURLOPT_FOLLOWLOCATION cannot be activated when in safe_mode or an open_basedir is set in /www/motocykle_www/spam/mo/richFeeds.php on line 59
Warning: date() expects parameter 2 to be long, string given in /www/motocykle_www/spam/mo/richFeeds.php on line 538
Warning: date() expects parameter 2 to be long, string given in /www/motocykle_www/spam/mo/richFeeds.php on line 539
Warning: date() expects parameter 2 to be long, string given in /www/motocykle_www/spam/mo/richFeeds.php on line 540
Warning: date() expects parameter 2 to be long, string given in /www/motocykle_www/spam/mo/richFeeds.php on line 541
Notice: Uninitialized string offset: 0 in /www/motocykle_www/spam/mo/richFeeds.php on line 648
Notice: Uninitialized string offset: 0 in /www/motocykle_www/spam/mo/richFeeds.php on line 649
Notice: Uninitialized string offset: 0 in /www/motocykle_www/spam/mo/richFeeds.php on line 650
Notice: Uninitialized string offset: 0 in /www/motocykle_www/spam/mo/richFeeds.php on line 651
Notice: Uninitialized string offset: 0 in /www/motocykle_www/spam/mo/richFeeds.php on line 652
Notice: Uninitialized string offset: 0 in /www/motocykle_www/spam/mo/richFeeds.php on line 653
Notice: Uninitialized string offset: 0 in /www/motocykle_www/spam/mo/richFeeds.php on line 654
Warning: date() expects parameter 2 to be long, string given in /www/motocykle_www/spam/mo/richFeeds.php on line 654
Notice: Uninitialized string offset: 0 in /www/motocykle_www/spam/mo/richFeeds.php on line 655
Warning: date() expects parameter 2 to be long, string given in /www/motocykle_www/spam/mo/richFeeds.php on line 655
Notice: Uninitialized string offset: 0 in /www/motocykle_www/spam/mo/richFeeds.php on line 656
Warning: date() expects parameter 2 to be long, string given in /www/motocykle_www/spam/mo/richFeeds.php on line 656
Notice: Uninitialized string offset: 0 in /www/motocykle_www/spam/mo/richFeeds.php on line 657
Warning: date() expects parameter 2 to be long, string given in /www/motocykle_www/spam/mo/richFeeds.php on line 657
Notice: Uninitialized string offset: 0 in /www/motocykle_www/spam/mo/richFeeds.php on line 658
Notice: Uninitialized string offset: 0 in /www/motocykle_www/spam/mo/richFeeds.php on line 659
|
|