Federalizm - Encyklopedia

Federalizm

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj

Federalizm - przeciwieństwo unitaryzmu, tj. dążenia do utworzenia hegemonialnego państwa, i centralizmu, tj. dążności do podporządkowania jednemu ośrodkowi władzy. Zakłada on, że władza, i procesy decyzyjne są podejmowane na tyle blisko danych społeczności, na ile jest to możliwe.

Spis treści

[edytuj] Charakterystyka

Centralizacji ulegają tylko te dziedziny życia społecznego, gdzie jest to konieczne. Są to przede wszystkim: polityka zewnętrzna, obronna oraz polityka gospodarcza. Zadania, które nie muszą być kompetencją rządu centralnego, są przekazywane regionom. Federalizm polega na rozdziale suwerenności między federację oraz jej części składowe, noszące różne nazwy w zależności od kraju. Są to stany (w dawnej polszczyźnie: „państwa") w USA, Australii i federacjach latynoamerykańskich (Argentyna, Brazylia, Meksyk, Wenezuela), prowincje w Kanadzie, kantony w Szwajcarii, kraje związkowe w RFN i Austrii. Stolice są często wyjęte spod ustroju federalnego i stanowią dystrykt federalny podległy bezpośrednio władzy centralnej.

[edytuj] Federalizm na świecie

Kraje federalne to m.in.: USA, Kanada, RFN, Szwajcaria, Austria, Argentyna. Duży stopień federalizmu występuje także w Belgii i w Wielkiej Brytanii. Rzeczpospolita Obojga Narodów była krajem o charakterze federalnym. III Rzeczpospolita jest już krajem o unitarnej formie organizacji terenowej.

[edytuj] Federacje świata

Federacja Rodzaj Jednostki administracyjne Głowa państwa
Argentyna Republika Prowincje Argentyny Prezydent Argentyny
Australia Monarchia federacyjna Stany Australii Królowa brytyjska Elżbieta II
Austria Republika federacyjna Landy Austrii Prezydent Austrii
Bośnia i Hercegowina Republika federacyjna Jednostki administracyjne Bośni i Hercegowiny Prezydent kolektywny
Brazylia Republika federacyjna Stany Brazylii Prezydent Brazylii
Kanada Monarchia federacyjna Prowincje Kanady Królowa brytyjska Elżbieta II
Komory Unia Samorządne wyspy Prezydent Komorów
Etiopia Republika federacyjna Regiony Etiopii Prezydent Etiopii
Niemcy Republika federacyjna Landy Niemiec Prezydent Niemiec
Indie Republika Stany i terytoria Indii Prezydent Indii
Meksyk Republika Stany Meksyku Prezydent Meksyku
Mikronezja Republika federacyjna Stany Mikronezji Prezydent Mikronezji
Nigeria Republika federacyjna Stany Nigerii Prezydent Nigerii
Rosja Republika federacyjna Podmioty Federacji Rosyjskiej Prezydent Rosji
Szwajcaria Republika federacyjna Kantony Szwajcarii Prezydent Szwajcarii
Stany Zjednoczone Republika Stany USA Prezydent Stanów Zjednoczonych
Wenezuela Republika Kraje zwiÄ…zkowe Wenezueli Prezydent Wenezueli

[edytuj] Zobacz też


Warning: curl_setopt() [function.curl-setopt]: CURLOPT_FOLLOWLOCATION cannot be activated when in safe_mode or an open_basedir is set in /www/motocykle_www/spam/mo/richFeeds.php on line 59

Odkryto kolejne groby w Spalonym Mieście
Archeolodzy pracujący w pozostałościach Spalonego Miasta sprzed ponad 5000 lat w południowo-wschodnim Iranie odkryli kolejne starożytne groby - donosi serwis internetowy Press TV.
Mamuty zabiła "diamentowa" kometa?
Na terenie Ameryki Północnej odkryto ślady mikroskopijnych diamentów w warstwach archeologicznych sprzed 13 tys. lat. Zdaniem naukowców, jest to świadectwo uderzenia w Ziemię ciała niebieskiego. Wyniki badań opublikowano na łamach tygodnika "Science".
Naukowcy o dobroczynności kobiet i mężczyzn
Komu dałbyś pieniądze: osobie w potrzebie z najbliższego otoczenia czy z innego kraju? Okazuje się, że jeśli jesteś mężczyzną, chętniej wspomożesz kogoś, kto jest bliżej, o ile w ogóle.
Usto-mysz dla sparaliżowanych
Usto-mysz, nowoczesny interfejs multimedialny, może pomóc osobom o dużym stopniu niepełnosprawności oraz sparaliżowanym w korzystaniu z komputera. Tym samym ułatwi im kontakt z otoczeniem. Autorami usto-myszy są prof. dr hab. inż Andrzej Czyżewski oraz inż. Piotr Dalka z Katedry Systemów Multimedialnych Politechniki Gdańskiej.
Kopalnie zarobią na ziarenkach węgla?
7 mln zł rocznie zarobi dodatkowo kopalnia "Borynia" dzięki innowacyjnej technologii, pozwalającej na odzyskanie i sprzedaż powstających podczas wzbogacania węgla jego mikroskopijnych ziarenek, pojedynczo niewidocznych gołym okiem.
Linki: Strona g³ówna