Dęblin
Z Wikipedii
| Dęblin | |||
|
|||
| Województwo | lubelskie | ||
| Powiat | rycki | ||
| Gmina - rodzaj |
Dęblin miejska |
||
| Burmistrz | Stanisław Włodarczyk | ||
| Powierzchnia | 38,33 km² | ||
| Położenie (punkt) | 51° 34' 00 '' N 21° 51' 41 '' E |
||
| Wysokość | 115 m n.p.m. | ||
| Ludność (2007) • liczba • gęstość |
17 802 469 os./km² |
||
| Strefa numeracyjna (do 2005) |
81 | ||
| Kod pocztowy | 08-530 | ||
| Tablice rejestracyjne | LRY | ||
| Położenie na mapie Polski |
|||
| TERC10 (TERYT) |
3060916011 | ||
|
Urząd miejski3
Rynek 12 08-530 Dęblintel. 81 883-00-01; faks 81 880-19-11 |
|||
| Strona internetowa miasta | |||
Dęblin – miasto i gmina w województwie lubelskim, w powiecie ryckim. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa lubelskiego.
Miasto położone jest przy ujściu rzeki Wieprz do Wisły, w szerokiej dolinie rzecznej, która osiąga tu 15 km szerokości. Dolina ma budowę terasową. Najstarsza terasa położona jest 20 metrów nad zwierciadłem Wisły.
Według danych z 31 grudnia 20072, miasto miało 17 802 mieszkańców.
Spis treści |
[edytuj] Okoliczna przyroda
Na lewym brzegu Wisły, kilkanaście kilometrów od Dęblina, znajduje się jeden z większych kompleksów leśnych w Polsce – Puszcza Kozienicka. Większość jej drzewostanu – głównie w części wschodniej – stanowi sosna. Razem z sosną występują w niej dęby i graby. W części zachodniej rosną lasy mieszane z jodłą, brzozą, grabem, świerkiem, osiką i jesionem. Miejscami zachowały się jeszcze nieliczne jawory i modrzewie.
W puszczy spotyka się sarny, jelenie, dziki, lisy, borsuki oraz jastrzębie, cietrzewie i rzadko kruki. Na prawym brzegu Wisły w kierunku na północ od Dęblina występują bory sosnowe i sosnowo-dębowe, a w podmokłych dolinach łęgi, najczęściej wierzbowo-topolowe i jesionowo-olszowe. Na tym terenie do większych kompleksów leśnych należą lasy garwolińskie, ciągnące się wzdłuż nadwiślańskiej krawędzi Wysoczyzny Żelechowskiej.
O wiele mniejszymi są okoliczne lasy stawskie, które porastają południowo-zachodni skraj Wysoczyzny Żelechowskiej. Ich drzewostan stanowi przede wszystkim sosna i dąb. W lesie tym żyją: jelenie, sarny, łosie i dziki.
Na lewym brzegu Wieprza w północno-zachodniej części Wysoczyzny Lubartowskiej rosną lasy gołębskie. W lasach tych występuje sosna, świerk, dąb, lipa, klon, jawor, wiąz górski, czyli brzost, jesion, osika, brzoza. Poszycie leśne jest tu miejscami niezwykle bogate. Paproć wietlicza samicza tworzy bukiety o wysokości ponad 1,5 m. W lasach gołębskich można też spotkać inne rzadkie rośliny jak: dziurawiec górski, łuskiewnik różowy, zimoziół północny, żywiec cebulkowy, trawę żubrówkę, kosawiec syberyjski, obuwik pospolity, storczyk plamisty oraz krzew wawrzynek wilcze łyko. W niedostępnych ostępach znajdują schronienie dziki, sarny, jelenie i lisy. Na pobliskich terenach puszczy kozienickiej można spotkać nawet łosie! Rejon ten odznacza się wysokimi walorami przyrodniczymi, zarówno pod względem flory jak i fauny.
[edytuj] Struktura powierzchni
Według danych z roku 20026, Dęblin ma obszar 38,51 km², w tym:
- użytki rolne: 28%
- użytki leśne: 15%
Miasto stanowi 6,26% powierzchni powiatu.
[edytuj] Demografia
Dane z 31 grudnia 20072:
| Opis | Ogółem | Kobiety | Mężczyźni | |||
|---|---|---|---|---|---|---|
| jednostka | osób | % | osób | % | osób | % |
| populacja | 17 802 | 100 | 8731 | 49,0 | 9071 | 51,0 |
| gęstość zaludnienia (mieszk./km²) |
464 | 227 | 236 | |||
Według danych z roku 20026, średni dochód na mieszkańca wynosił 1239,88 zł.
[edytuj] Nazwa
W średniowiecznych zapiskach można się spotkać z nazwami Deblin (1505) i Deblyn (1508) co oznacza, że osada nazywana była wtedy Deblinem. W połowie XVI wieku pojawia się obecna nazwa. Nie istnieje żadna potwierdzona dostatecznymi argumentami hipoteza dotycząca jej pochodzenia. W okresie zaborów, po wybudowaniu w 1842 w pobliżu Dęblina twierdzy, miasto nosiło nazwę Iwanogród, na cześć Iwana Paskiewicza, namiestnika Królestwa Polskiego.[1]
Jedno z przedmieść Chicago, Oak Lawn, Illinois w którym prawie, co piąty mieszkaniec jest polskiego pochodzenia, ma ulicę której nazwa nosi miano Deblin Lane.
[edytuj] Historia
- Jako wieś wzmiankowane w 1397.
- W latach 1838–1878 u ujścia Wieprza do Wisły rozpoczęta została budowa twierdzy wg projektu rosyjskiego generała Iwana Dehna, twórcy twierdz w Modlinie, Warszawie i Brześciu.
- W 1840 car Mikołaj I Romanow podarował dobra dęblińskie Iwanowi Paskiewiczowi, stąd do 1915 nazwa Iwanogród.
- W 1914 w sąsiedztwie twierdzy trwały zacięte bitwy pomiędzy wojskami niemieckimi i austriackimi a rosyjskimi.
- W sierpniu 1920 wyruszyła stąd kontrofensywa wojsk polskich do bitwy warszawskiej.
- W 1929 założono tutaj Centrum Wyszkolenia Oficerów Lotnictwa – obecnie Siedziba Wyższej Szkoły Oficerskiej Sił Powietrznych.
- W lipcu 1944 r. Oddział AK Mariana Bernaciaka samodzielnie podczas Akcji Burza w Dęblinie uratował przed zniszczeniem ważne obiekty wojskowe i gospodarcze, uchronił ludność przed wywózką i znęcaniem się przez wycofujących się żołnierzy niemieckich.
[edytuj] Zabytki
- Twierdza Dęblin – fortyfikacje na prawym brzegu Wisły (forty na lewym brzegu znajdują się na terenie woj. mazowieckiego)
- Cytadela w Dęblinie
- Pozostałości fortu I " Nadwiślanka " w Nadwiślance, gm. Stężyca.
- Fort II " Mierzwiączka " w Mierzwiączce.
- Pozostałości fortu III " Dęblin " w Dęblinie.
- Pozostałości fortu IV " Borowa " w Borowej, gm. Puławy.
- W parku Zespół pałacowy (córka właściciela Dęblina, Jerzego Mniszcha – Maryna Mniszchówna była żoną cara Dymitra Samozwańca I a po jego śmierci poślubiła Dymitra Samozwańca II).
- Cmentarz wojenny Balonna – pomnik ofiar faszyzmu
- Cmentarz komunalny – groby nieznanego żołnierza i symboliczne pomnik ofiar faszyzmu
- Brama Lubelska i brama Warszawska
- Pomnik lotników i izba pamięci Szkoły "Orląt"
- Kościół pw. Chrystusa Miłosiernego (pierwotnie cerkiew w Łosicach z I poł. XVIII w.) przeniesiona do Dęblina w 1928-1929.
- Kościół parafialny pw. Piusa V Papieża z 1974-1981 r.
- Zespół Dworca Kolei Nadwiślańskiej.
- Synagoga w Dęblinie – zbudowana w połowie XIX wieku, przy ulicy Okólnej. Podczas II wojny światowej, hitlerowcy zdewastowali synagogę. Po wojnie budynek synagogi służył jako łaźnia miejska, następnie przebudowano ją na magazyn. Obecnie nieistniejąca – na jej miejscu stoi sklep AGD-RTV.
[edytuj] Gospodarka
Na początku lat 90. wraz z całym krajem Dęblin przeszedł okres zasadniczych przemian ekonomicznych. Duże państwowe przedsiębiorstwa, które od początku były i są związane z obronnością kraju, zwalniały pracowników i zmniejszały produkcję. Obecnie obiekty w niektórych wojskowych zakładach są w pełni wykorzystywane i odnajmowane dęblińskim przedsiębiorcom. W mieście powstało około tysiąca nowych prywatnych podmiotów gospodarczych. Otworzono między innymi przedsiębiorstwa przemysłu dziewiarskiego, konfekcyjnego, materiałów budowlanych, przetwórstwa owocowo-warzywnego. Przedsiębiorstwo komunalne przekształcone w spółkę z o.o. również notuje systematyczny wzrost. Najwięcej osób zatrudnionych jest w przemyśle na rzecz wojska tj. w Wojskowych Zakładach Lotniczych Nr 3 oraz w Wojskowych Zakładach Inżynieryjnych.
Od kilku lat działa na terenie miasta nowa oczyszczalnia ścieków (aktualnie modernizowana). Wybudowano wiele kilometrów kolektorów sanitarnych.
[edytuj] Transport
Dęblin posiada wiele połączeń drogowych i kolejowych. Miasto pełni też funkcję dużego węzła kolejowego, który umożliwia połączenie gminy ze wschodnią granicą państwa. Rangę miasta podnosi również istniejące tu wojskowe lotnisko Dęblin-Irena. Ma ono duże, lecz niewykorzystane możliwości transportowe. Obecnie lotnisko służy przede wszystkim do szkolenia pilotów.
Dęblin posiada liczne połączenia kolejowe, m.in. z Lublinem, Warszawą, Radomiem, Bydgoszczą, Białą Podlaską, Łukowem, Przemyślem, Szczecinem i Kielcami. Autobusy PKS Puławy, PKS Kozienice i PKS Garwolin umożliwiają dojazd do Ryk, Puław, Lublina, Kozienic, Warszawy, Maciejowic i Przytoczna. Funkcjonuje również komunikacja prywatna. Główne linie to Dęblin PKP – Dęblin Rynek, Dęblin – Stawy – Ryki – Lublin, Dęblin – Ryki – Warszawa oraz Dęblin – Puławy.
Dęblin jest ważnym węzłem kolejowym. Przebiegają tędy: linia kolejowa 7 Warszawa Wschodnia – Dorohusk (przez Lublin) i linia 26 do Radomia (przez Pionki). Dziennie na stacji zatrzymuje się kilkadziesiąt pociągów osobowych, pośpiesznych, expresów oraz interciti.
Przez miasto przechodzą drogi krajowe i wojewódzkie:
[edytuj] Edukacja
[edytuj] Szkoły podstawowe
- Szkoła Podstawowa Nr 2 im. Władysława Broniewskiego
- Szkoła Podstawowa Nr 3 im. Marii Curie Skłodowskiej
- Szkoła Podstawowa Nr 4 im. Bohaterów Lotnictwa Polskiego
- Szkoła Podstawowa Nr 5 im. gen. Władysława Sikorskiego
- Szkoła Podstawowa Nr 6 im. Wojska Polskiego
[edytuj] Gimnazja
- Gimnazjum Nr 1
- Gimnazjum Nr 2
- Gimnazjum Nr 3
[edytuj] Szkoły średnie
- Zespół Szkół Zawodowych Nr 1 im. Gen. F. Kleeberga
- Zespół Szkół Zawodowych Nr 2 im. Marii Dąbrowskiej
- Liceum Ogólnokształcące im. 15 pp "Wilków"
- Ogólnokształcące Liceum Lotnicze im. F. Żwirki i S. Wigury
[edytuj] Szkoły wyższe
Wyższa Szkoła Oficerska Sił Powietrznych
[edytuj] Kościoły
Większość mieszkańców Dęblina stanowią katolicy. Na terenie miasta działalność duszpasterską prowadzi także zbór Kościoła Chrześcijan Baptystów, protestancka wspólnota o charakterze ewangelicznym.
[edytuj] Sport
W miejscowości działa klub sportowy Czarni Dęblin. Drużyna sekcji szachowej z powodzeniem występuje w II Lidze Seniorów. Sekcja piłkarska występuje obecnie w V lidze.
[edytuj] Wyższa Szkoła Oficerska Sił Powietrznych
W 1927 do Dęblina przeniesiono Oficerską Szkołę Lotnictwa, obecnie to Wyższa Szkoła Oficerska Sił Powietrznych.
[edytuj] Sąsiednie gminy
Puławy, Ryki, Stężyca, Sieciechów
[edytuj] Bibliografia
- Krzysztof Karbowski, Dęblin. Walory krajoznawczo-turystyczne., 2003
Przypisy
- ↑ Kazimierz Rymut: Nazwy miast Polski. Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1987, s. 60. ISBN 83-04-02436-5.
[edytuj] Zobacz też
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Oficjalna strona miasta
- Twierdza Dęblin
- Dęblin – fotogaleria
- Miejsca Pamięci Narodowej w Dęblinie
- Mapy i zdjęcia satelitarne
|
|||||||
Miasta: Dęblin • Ryki
Gminy miejskie: Dęblin
Gminy miejsko-wiejskie: Ryki
Gminy wiejskie: Kłoczew • Nowodwór • Stężyca • Ułęż
Warning: curl_setopt() [function.curl-setopt]: CURLOPT_FOLLOWLOCATION cannot be activated when in safe_mode or an open_basedir is set in /www/motocykle_www/spam/mo/richFeeds.php on line 59
| Nowe funkcje w Skype najpierw dla Mac OS |
|
Skype pozwala użytkownikom komputerów z systemem Mac OS X na korzystanie z bezprzewodowego dostępu do Internetu za pomocą hotspotów sieci Boingo Wireless oraz dzielenie ekranu.
|
| Plany turystyczne internautów |
|
Firma badawcza Gemius SA zbadała zwyczaje oraz plany wyjazdowe polskich internautów. Najważniejsze wnioski z badania zostały zebrane w raporcie "Turystyka wśród internautów".
|
| Rusza największa impreza w świecie elektroniki |
|
Podczas targów CES 2009 w Las Vegas zadebiutują produkty, które znajdą się na półkach w 2009 roku.
|
| Guru wolnego oprogramowania w Krakowie |
|
14 stycznia wystąpi w Krakowie jeden z najsłynniejszych i niewątpliwie najbardziej ekscentryczny informatyk świata - Richard Stallman.
|
| Świetlana przyszłość wideo online |
|
Amerykańscy internauci obejrzeli w listopadzie 2008 roku 12,7 mln materiałów wideo online, co oznacza 34-procentowy wzrost w porównaniu z tym samym okresem w roku ubiegłym.
|