Dęblin - Encyklopedia

Dęblin

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj

Współrzędne: 51°34′00″N 21°51′41″E / 51.566667, 21.86139

Dęblin
Herb
Herb Dęblina
Województwo lubelskie
Powiat rycki
Gmina
 - rodzaj
Dęblin
miejska
Burmistrz Stanisław Włodarczyk
Powierzchnia 38,33 km²
Położenie (punkt) 51° 34' 00 '' N
21° 51' 41 '' E
Wysokość 115 m n.p.m.
Ludność (2007)
• liczba
• gęstość

17 802
469 os./km²
Strefa numeracyjna
(do 2005)
81
Kod pocztowy 08-530
Tablice rejestracyjne LRY
Położenie na mapie Polski
"Tło mapy lokalizacyjnej, z zaznaczonymi granicami"
"Dęblin"
Dęblin
TERC10
(TERYT)
3060916011
Urząd miejski3
Rynek 12 08-530 Dęblin
tel. 81 883-00-01; faks 81 880-19-11
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Strona internetowa miasta
Pomnik Bohaterskich Lotników Dęblińskiej Szkoły Orląt

Dęblinmiasto i gmina w województwie lubelskim, w powiecie ryckim. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa lubelskiego.

Miasto położone jest przy ujściu rzeki Wieprz do Wisły, w szerokiej dolinie rzecznej, która osiąga tu 15 km szerokości. Dolina ma budowę terasową. Najstarsza terasa położona jest 20 metrów nad zwierciadłem Wisły.

Według danych z 31 grudnia 20072, miasto miało 17 802 mieszkańców.

Spis treści

[edytuj] Okoliczna przyroda

Na lewym brzegu Wisły, kilkanaście kilometrów od Dęblina, znajduje się jeden z większych kompleksów leśnych w Polsce – Puszcza Kozienicka. Większość jej drzewostanu – głównie w części wschodniej – stanowi sosna. Razem z sosną występują w niej dęby i graby. W części zachodniej rosną lasy mieszane z jodłą, brzozą, grabem, świerkiem, osiką i jesionem. Miejscami zachowały się jeszcze nieliczne jawory i modrzewie.

W puszczy spotyka się sarny, jelenie, dziki, lisy, borsuki oraz jastrzębie, cietrzewie i rzadko kruki. Na prawym brzegu Wisły w kierunku na północ od Dęblina występują bory sosnowe i sosnowo-dębowe, a w podmokłych dolinach łęgi, najczęściej wierzbowo-topolowe i jesionowo-olszowe. Na tym terenie do większych kompleksów leśnych należą lasy garwolińskie, ciągnące się wzdłuż nadwiślańskiej krawędzi Wysoczyzny Żelechowskiej.

O wiele mniejszymi są okoliczne lasy stawskie, które porastają południowo-zachodni skraj Wysoczyzny Żelechowskiej. Ich drzewostan stanowi przede wszystkim sosna i dąb. W lesie tym żyją: jelenie, sarny, łosie i dziki.

Na lewym brzegu Wieprza w północno-zachodniej części Wysoczyzny Lubartowskiej rosną lasy gołębskie. W lasach tych występuje sosna, świerk, dąb, lipa, klon, jawor, wiąz górski, czyli brzost, jesion, osika, brzoza. Poszycie leśne jest tu miejscami niezwykle bogate. Paproć wietlicza samicza tworzy bukiety o wysokości ponad 1,5 m. W lasach gołębskich można też spotkać inne rzadkie rośliny jak: dziurawiec górski, łuskiewnik różowy, zimoziół północny, żywiec cebulkowy, trawę żubrówkę, kosawiec syberyjski, obuwik pospolity, storczyk plamisty oraz krzew wawrzynek wilcze łyko. W niedostępnych ostępach znajdują schronienie dziki, sarny, jelenie i lisy. Na pobliskich terenach puszczy kozienickiej można spotkać nawet łosie! Rejon ten odznacza się wysokimi walorami przyrodniczymi, zarówno pod względem flory jak i fauny.

[edytuj] Struktura powierzchni

Według danych z roku 20026, Dęblin ma obszar 38,51 km², w tym:

  • użytki rolne: 28%
  • użytki leśne: 15%

Miasto stanowi 6,26% powierzchni powiatu.

[edytuj] Demografia

Dane z 31 grudnia 20072:

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
jednostka osób  % osób  % osób  %
populacja 17 802 100 8731 49,0 9071 51,0
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)
464 227 236

Według danych z roku 20026, średni dochód na mieszkańca wynosił 1239,88 zł.

[edytuj] Nazwa

W średniowiecznych zapiskach można się spotkać z nazwami Deblin (1505) i Deblyn (1508) co oznacza, że osada nazywana była wtedy Deblinem. W połowie XVI wieku pojawia się obecna nazwa. Nie istnieje żadna potwierdzona dostatecznymi argumentami hipoteza dotycząca jej pochodzenia. W okresie zaborów, po wybudowaniu w 1842 w pobliżu Dęblina twierdzy, miasto nosiło nazwę Iwanogród, na cześć Iwana Paskiewicza, namiestnika Królestwa Polskiego.[1]

Jedno z przedmieść Chicago, Oak Lawn, Illinois w którym prawie, co piąty mieszkaniec jest polskiego pochodzenia, ma ulicę której nazwa nosi miano Deblin Lane.

[edytuj] Historia

[edytuj] Zabytki

  • Twierdza Dęblin – fortyfikacje na prawym brzegu Wisły (forty na lewym brzegu znajdują się na terenie woj. mazowieckiego)
  • Cytadela w Dęblinie
  • Pozostałości fortu I " Nadwiślanka " w Nadwiślance, gm. Stężyca.
  • Fort II " Mierzwiączka " w Mierzwiączce.
  • Pozostałości fortu III " Dęblin " w Dęblinie.
  • Pozostałości fortu IV " Borowa " w Borowej, gm. Puławy.
  • W parku Zespół pałacowy (córka właściciela Dęblina, Jerzego Mniszcha – Maryna Mniszchówna była żoną cara Dymitra Samozwańca I a po jego śmierci poślubiła Dymitra Samozwańca II).
  • Cmentarz wojenny Balonna – pomnik ofiar faszyzmu
  • Cmentarz komunalny – groby nieznanego żołnierza i symboliczne pomnik ofiar faszyzmu
  • Brama Lubelska i brama Warszawska
  • Pomnik lotników i izba pamięci Szkoły "Orląt"
  • Kościół pw. Chrystusa Miłosiernego (pierwotnie cerkiew w Łosicach z I poł. XVIII w.) przeniesiona do Dęblina w 1928-1929.
  • Kościół parafialny pw. Piusa V Papieża z 1974-1981 r.
  • Zespół Dworca Kolei Nadwiślańskiej.
  • Synagoga w Dęblinie – zbudowana w połowie XIX wieku, przy ulicy Okólnej. Podczas II wojny światowej, hitlerowcy zdewastowali synagogę. Po wojnie budynek synagogi służył jako łaźnia miejska, następnie przebudowano ją na magazyn. Obecnie nieistniejąca – na jej miejscu stoi sklep AGD-RTV.

[edytuj] Gospodarka

Na początku lat 90. wraz z całym krajem Dęblin przeszedł okres zasadniczych przemian ekonomicznych. Duże państwowe przedsiębiorstwa, które od początku były i są związane z obronnością kraju, zwalniały pracowników i zmniejszały produkcję. Obecnie obiekty w niektórych wojskowych zakładach są w pełni wykorzystywane i odnajmowane dęblińskim przedsiębiorcom. W mieście powstało około tysiąca nowych prywatnych podmiotów gospodarczych. Otworzono między innymi przedsiębiorstwa przemysłu dziewiarskiego, konfekcyjnego, materiałów budowlanych, przetwórstwa owocowo-warzywnego. Przedsiębiorstwo komunalne przekształcone w spółkę z o.o. również notuje systematyczny wzrost. Najwięcej osób zatrudnionych jest w przemyśle na rzecz wojska tj. w Wojskowych Zakładach Lotniczych Nr 3 oraz w Wojskowych Zakładach Inżynieryjnych.

Od kilku lat działa na terenie miasta nowa oczyszczalnia ścieków (aktualnie modernizowana). Wybudowano wiele kilometrów kolektorów sanitarnych.

[edytuj] Transport

Dęblin posiada wiele połączeń drogowych i kolejowych. Miasto pełni też funkcję dużego węzła kolejowego, który umożliwia połączenie gminy ze wschodnią granicą państwa. Rangę miasta podnosi również istniejące tu wojskowe lotnisko Dęblin-Irena. Ma ono duże, lecz niewykorzystane możliwości transportowe. Obecnie lotnisko służy przede wszystkim do szkolenia pilotów.

Dęblin posiada liczne połączenia kolejowe, m.in. z Lublinem, Warszawą, Radomiem, Bydgoszczą, Białą Podlaską, Łukowem, Przemyślem, Szczecinem i Kielcami. Autobusy PKS Puławy, PKS Kozienice i PKS Garwolin umożliwiają dojazd do Ryk, Puław, Lublina, Kozienic, Warszawy, Maciejowic i Przytoczna. Funkcjonuje również komunikacja prywatna. Główne linie to Dęblin PKP – Dęblin Rynek, Dęblin – Stawy – Ryki – Lublin, Dęblin – Ryki – Warszawa oraz Dęblin – Puławy.

Dęblin jest ważnym węzłem kolejowym. Przebiegają tędy: linia kolejowa 7 Warszawa WschodniaDorohusk (przez Lublin) i linia 26 do Radomia (przez Pionki). Dziennie na stacji zatrzymuje się kilkadziesiąt pociągów osobowych, pośpiesznych, expresów oraz interciti.

Przez miasto przechodzą drogi krajowe i wojewódzkie:

[edytuj] Edukacja

[edytuj] Szkoły podstawowe

  • Szkoła Podstawowa Nr 2 im. Władysława Broniewskiego
  • Szkoła Podstawowa Nr 3 im. Marii Curie Skłodowskiej
  • Szkoła Podstawowa Nr 4 im. Bohaterów Lotnictwa Polskiego
  • Szkoła Podstawowa Nr 5 im. gen. Władysława Sikorskiego
  • Szkoła Podstawowa Nr 6 im. Wojska Polskiego

[edytuj] Gimnazja

  • Gimnazjum Nr 1
  • Gimnazjum Nr 2
  • Gimnazjum Nr 3

[edytuj] Szkoły średnie

  • Zespół Szkół Zawodowych Nr 1 im. Gen. F. Kleeberga
  • Zespół Szkół Zawodowych Nr 2 im. Marii Dąbrowskiej
  • Liceum Ogólnokształcące im. 15 pp "Wilków"
  • Ogólnokształcące Liceum Lotnicze im. F. Żwirki i S. Wigury

[edytuj] Szkoły wyższe

Wyższa Szkoła Oficerska Sił Powietrznych

[edytuj] Kościoły

Większość mieszkańców Dęblina stanowią katolicy. Na terenie miasta działalność duszpasterską prowadzi także zbór Kościoła Chrześcijan Baptystów, protestancka wspólnota o charakterze ewangelicznym.

[edytuj] Sport

W miejscowości działa klub sportowy Czarni Dęblin. Drużyna sekcji szachowej z powodzeniem występuje w II Lidze Seniorów. Sekcja piłkarska występuje obecnie w V lidze.

[edytuj] Wyższa Szkoła Oficerska Sił Powietrznych

W 1927 do Dęblina przeniesiono Oficerską Szkołę Lotnictwa, obecnie to Wyższa Szkoła Oficerska Sił Powietrznych.

[edytuj] Sąsiednie gminy

Puławy, Ryki, Stężyca, Sieciechów

[edytuj] Bibliografia

  • Krzysztof Karbowski, Dęblin. Walory krajoznawczo-turystyczne., 2003

Przypisy

  1. Kazimierz Rymut: Nazwy miast Polski. Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1987, s. 60. ISBN 83-04-02436-5. 

[edytuj] Zobacz też

[edytuj] Linki zewnętrzne


Warning: curl_setopt() [function.curl-setopt]: CURLOPT_FOLLOWLOCATION cannot be activated when in safe_mode or an open_basedir is set in /www/motocykle_www/spam/mo/richFeeds.php on line 59

Nowe funkcje w Skype najpierw dla Mac OS
Skype pozwala użytkownikom komputerów z systemem Mac OS X na korzystanie z bezprzewodowego dostępu do Internetu za pomocą hotspotów sieci Boingo Wireless oraz dzielenie ekranu.
Plany turystyczne internautów
Firma badawcza Gemius SA zbadała zwyczaje oraz plany wyjazdowe polskich internautów. Najważniejsze wnioski z badania zostały zebrane w raporcie "Turystyka wśród internautów".
Rusza największa impreza w świecie elektroniki
Podczas targów CES 2009 w Las Vegas zadebiutują produkty, które znajdą się na półkach w 2009 roku.
Guru wolnego oprogramowania w Krakowie
14 stycznia wystąpi w Krakowie jeden z najsłynniejszych i niewątpliwie najbardziej ekscentryczny informatyk świata -  Richard Stallman.
Świetlana przyszłość wideo online
Amerykańscy internauci obejrzeli w listopadzie 2008 roku 12,7 mln materiałów wideo online, co oznacza 34-procentowy wzrost w porównaniu z tym samym okresem w roku ubiegłym.
Linki: Strona gwna