Bitwa pod Tomaszowem Lubelskim - Encyklopedia

Bitwa pod Tomaszowem Lubelskim

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj
Pierwsza bitwa pod Tomaszowem Lubelskim
Kampania wrześniowa 1939
Data 17-20 września 1939
Miejsce Tomaszów Lubelski
Wynik wygrana Niemców
Terytorium II Rzeczpospolita
Strony konfliktu
Polska Niemcy
Dowódcy
Tadeusz Piskor, Antoni Szyling gen. Leonard Wecker
Siły
6 DP, 23 DP, 55 DP, 21 DP, Krakowska Brygada Kawalerii, Warszawska Brygada Pancerno-Motorowa płk Stefana Roweckiego 3 dywizje piechoty, 2 dywizje pancerne
Straty
929 zabitych, 1174 rannych, 36 czołgów 870 zabitych, 720 rannych
Druga bitwa pod Tomaszowem Lubelskim
Kampania wrześniowa 1939
Data 22-27 września 1939
Miejsce Tomaszów Lubelski
Wynik wygrana Niemców
Terytorium II Rzeczpospolita
Strony konfliktu
Polska Niemcy
Dowódcy
Stefan Dąb-Biernacki, Emil Przedrzymirski gen. Leonard Wecker
Siły
Front Północny VII Korpus Armijny
Straty
1023 zabitych, 997 rannych 886 zabitych, 700 rannych
Kampania wrześniowa 1939

WesterplatteGdańskgranicaKrojantyLasy KrólewskieMokraPszczynaMławaBory TucholskieJordanówBorowa GóraMikołów - BukowiecWęgierska GórkaTomaszów MazowieckiWiznaPrzemyślPiotrkówRóżanIłżaNowogródŁomżaWola CyrusowaWarszawaBzuraJarosławKałuszynMińsk MazowieckiWęgrówWilnoLwówModlinKobryńBrześćWybrzeże i BałtykTomaszów LubelskiWólka WęglowaPalmiryŁomianki - Janów, Wereszyca i HołoskoKrasnystawWilno - Grodno - KrasnobródHusyn - Szack - CześnikiWładypolWytyczyn - ParczewKock

Bitwa pod Tomaszowem Lubelskim – w istocie dwie bitwy. Pierwsza miała miejsce w dniach 17-20 września 1939 roku, druga trwała od 22 do 27 września 1939 roku. Była to druga po bitwie nad Bzurą największa batalia kampanii wrześniowej. W pierwszej bitwie udział brały zjednoczone Armie "Kraków" i "Lublin" pod dowództwem gen. Tadeusza Piskora. W drugiej walczyły wojska Frontu Północnego utworzone z Armii "Modlin" generała Emila Przedrzymirskiego, dowodzone przez Stefana Dęba-Biernackiego. W pierwszej bitwie pod Tomaszowem Lubelskim brało udział największe polskie zgrupowanie pancerne ok 80 wozów bojowych, w tym 22 czołgi typu 7 TP.

[edytuj] Pierwsza bitwa pod Tomaszowem Lubelskim

W rejon Tomaszowa i Biłgoraja zaczęły napływać wycofujące się z linii frontu różnego rodzaju rozbite jednostki wojska polskiego. Niewielkie resztki Armii "Kraków" z generałem Antonim Szylingiem wkroczyły na Lubelszczyznę i zostały wcielone do Armii "Lublin" dowodzonej przez generała Tadeusza Piskora. W skład nowego zgrupowania weszły 6. DP, 23. DP, 55. DP i część 21. DP (dywizji piechoty) oraz Krakowska Brygada Kawalerii i Warszawska Brygada Pancerno-Motorowa dowodzona przez płk Stefana Roweckiego. Generał Piskor dowodzący tym ugrupowaniem otrzymał od Naczelnego Wodza rozkaz przełamania się przez Tomaszów w kierunku na Bełżec, Rawę Ruską i Lwów, a stąd do granicy z Rumunią. Wykonanie tego zadania było niezmiernie trudne. W pierwszym rzędzie należało skoncentrować wszystkie oddziały rozproszone w lasach i wsiach w północno-zachodnie części powiatu tomaszowskiego.

Każda grupa wojskowa przy próbie połączenia się z inną musiała na drodze swojego przemarszu staczać ciężkie boje z Niemcami. Do takich walk doszło między innymi pod Krasnobrodem, Majdanem Wielkim, Ulowem, Szarowolą, Zielonem, Pasiekami, Łosinem, Rogóźnem, po których pola bitewne przedstawiały przerażający widok. Polskie uderzenie pancerne na Tomaszów Lubelski początkowo odniosło sukces i miasto zostało zdobyte. Jednak wobec przewagi Niemców i braków zaopatrzenia, miasto zostało opuszczone. Wszędzie było mnóstwo poległych żołnierzy i porozrzucanego sprzętu wojskowego i broni. Wszystkie próby wyrwania się z okrążenia prowadzone w dniach od 17 do 20 września, nazwane przez historyków pierwszą bitwą pod Tomaszowem, zakończyły się klęską i zmusiły dowódcę Armii Lublin do podpisania aktu kapitulacji. Do niemieckiej niewoli dostało się około 20 tys. żołnierzy, w tym również generał L. Piskor.

[edytuj] Druga bitwa pod Tomaszowem Lubelskim

Jeszcze nie ucichły strzały pierwszych walk pod Tomaszowem, a już na obszar pierwszej bitwy wkroczyły wojska Frontu Północnego utworzonego z Armii "Modlin" generała Emila Przedrzymirskiego. Dowódcą tej formacji został generał Stefan Dąb-Biernacki.

Podobnie jak Armia "Lublin", także wojska Frontu Północnego otrzymały rozkaz wymarszu na południe w kierunku granicy rumuńskiej. Po dotarciu do Chełma sztab otrzymał informację o wkroczeniu do Polski Armii Czerwonej. W związku z tym plany uległy zmianie i generał Stefan Dąb-Biernacki postanowił zmienić trasę przemarszu na Hrubieszów, a następnie Tomaszów. 21 września oddziały polskie wkroczyły do północno-wschodniego rejonu powiatu tomaszowskiego. Po licznych walkach zdobyto Tyszowce, Komarów, Łaszczów, Rachanie i Wożuczyn gdzie został ulokowany sztab generała Dąb-Biernackiego. Pomimo chwilowych sukcesów nie zdołano utrzymać zdobytych pozycji. Natarcie na wieś Antoniówkę wyparło na krótko Niemców, ale atak załamał się pod ogniem artylerii i karabinów maszynowych, a oddziały polskie poniosły ciężkie straty.

Nie powiodły się również plany opanowania Tomaszowa przez 13 brygadę piechoty płk Szalewicza. Największy sukces w walkach odniosła Nowogrodzka Brygada Kawalerii, która 22 września uderzyła na Krasnobród. Po walce rozbito niemiecką obronę i wzięto do niewoli 100 jeńców a także uwolniono 40 polskich żołnierzy przetrzymywanych w kościele. Po tym zwycięstwie generał Władysław Anders, wraz z brygadą opuścił zdobyte miasto i dotarł do Majdanu Sopockiego skąd po krótkim odpoczynku udali się w kierunku Lwowa.

Niestety innym oddziałom nie dopisywało szczęście i dywizje generałów Kowalskiego i Wołkowickiego zostały rozbite i rozproszone. Beznadziejna sytuacja wojskowa zmusiła generała Dęba-Biernackiego do podjęcia decyzji o kapitulacji, do przeprowadzenia której upoważnił generała Przedrzymirskiego. W nocy 23 września rozwiązał sztab i (w cywilnym ubraniu) opuścił miejsce postoju.

Pomimo tego pozostałe oddziały polskie przeszły w okolice Krasnobrodu gdzie stoczono jeszcze jedną bitwę, która nie przyniosła wymiernego sukcesu. Wobec całkowitej utraty zdolności bojowej swoich podwładnych generał Przedrzymirski podpisał 26 września akt kapitulacji a 500 oficerów i 6 tysięcy żołnierzy czekała niemiecka niewola.


Warning: curl_setopt() [function.curl-setopt]: CURLOPT_FOLLOWLOCATION cannot be activated when in safe_mode or an open_basedir is set in /www/motocykle_www/spam/mo/richFeeds.php on line 59

"Nasz Dziennik": miasto, które może zbankrutować
Upadek zakładów i gwałtowny wzrost bezrobocia w Stalowej Woli i okolicach - takie skutki w ocenie "Naszego Dziennika" przyniesie drastyczna podwyżka cen prądu dla zakładów przemysłowych działających w tamtejszej Specjalnej Strefie Ekonomicznej.
Będą namawiać emigrantów do powrotu
Władze Szczecina jadą dziś z misją specjalną do Wielkiej Brytanii. Przez weekend będą namawiać emigrantów z Polski, by osiedlili się na Pomorzu. Na podobną akcję zdecydowało się w sumie 12 polskich miast - pisze "Metro".
ING, Commercial Union i Generali na czele OFE
Otwarty fundusz emerytalny ING okazał się najlepszym wyborem przyszłych emerytów - pisze "Gazeta Prawna", która dziesięć lat od wdrożenia reformy emerytalnej porównała wyniki osiągnięte przez fundusze.
Mieszana sesja na Wall Street: Dow w dół, szersze indeksy w górę
Mieszanymi wynikami zakończyła się w czwartek sesja giełdowa na Wall Street. Podczas gdy zyskiwały szersze indeksy, lekko tracił główny wskaźnik amerykańskiej gospodarki Dow Jones Industrial.
Berlusconi: niedługo rosyjski gaz popłynie do Europy
Premier Włoch Silvio Berlusconi powiedział w czwartek po swej telefonicznej rozmowie z szefem rosyjskiego rządu Władimirem Putinem, że usłyszał od niego, iż w najbliższym czasie należy spodziewać się wznowienia dostaw gazu z Rosji do Europy.
Linki: Strona gwna