Z Wikipedii

Biblia Brzeska Fragment strony dedykacyjnej Biblii Brzeskiej Pełna nazwa Biblia święta, tho iest, Księgi Starego y Nowego Zakonu, właśnie z Żydowskiego Greckiego y Łacińskiego, nowo na Polski ięzyk, z pilnością y wiernie wyłożone. Inne nazwy Biblia Radziwiłłowska, Biblia Pińczowska Skrót(y) BB Kanon Protestancki Język Polski Opublikowanie kompletnego przekładu 1563 Tłumacz(e) Grzegorz Orszak, Pierre Statorius, Jean Thenaudus, Jan Łaski, Jerzy Szoman, Jakub Lubelczyk, Szymon Zacjusz (Żak), Andrzej Trzecieski, Marcin Krowicki, Grzegorz Pawełtach i inni Źródła przekładu Oryginały hebrajskie i greckie (przede wszystkim) oraz Wulgata Wydawca pierwszego wydania Bernard Wojewódka Przynależność religijna Protestantyzm Wersja online Nowy Testament Ewangelia Jana 3:16 Abowiemci Bóg tak umiłował świat, iż Syna swego jednorodzonego dał, aby wszelki kto wierzy weń nie zginął, lecz aby miał żywot wieczny.

Część serii dotyczącej Kalwinizmu Krzyż hugenocki Geneza Chrześcijaństwo Św. Augustyn z Hippony Reformacja Protestancka Teologia i struktura Sola scriptura Solus Christus Sola gratia Sola fide Soli Deo gloria Ecclesia Reformata et Semper Reformanda Pięć punktów kalwinizmu Predestynarianizm Ikonoklazm Organizacja Kościoła kalwińskiego Prezbiterianizm Kongregacjonalizm Ludzie Jan Kalwin Teodor de Bèze Wilhelm Farel Jan Łaski Purytanie Hugenoci Pielgrzymi Dokumenty Institutio Religionis Christianae Biblia Brzeska Katechizm Heidelberski Westminsterskie Wyznanie Wiary Belgijskie Wyznanie Wiary Kanony z Dordrechtu Konfesja Sandomierska Kościoły i organizacje Kościół Ewangelicko- Reformowany w RP Kościół Dobrego Pasterza Konfederacja Kościołów Reformowanych w Polsce Polskie Towarzystwo Hugenockie Kościół Szkocki Zjednoczony Kościół Chrystusa Kościół Prezbiteriański w Ameryce

Biblia Brzeska (nazwa pochodzi od miejsca wydania; inne nazwy: Biblia Radziwiłłowska – od nazwiska fundatora i Biblia Pińczowska – od miejsca dokonania tłumaczenia) – drugi (po katolickiej Biblii Leopolity) przekład całości Pisma Świętego na język polski, dokonany przez polskich kalwinów w 1563. Jest to jednocześnie jeden z pierwszych na świecie nowożytnych przekładów całej Biblii z języków oryginalnych: hebrajskiego i greckiego (posiłkowano się także wersją łacińską). Wcześniej od Biblii Brzeskiej powstały np. Biblia Lutra (1534) czy Biblia genewska (1560).

Spis treści 1 Opis 2 Historia 3 Zobacz też 4 Linki zewnętrzne

[edytuj] Opis

Jest zatytułowana:

Biblia święta, tho iest, Księgi Starego y Nowego Zakonu, właśnie z Żydowskiego Greckiego y Łacińskiego, nowo na Polski ięzyk, z pilnością y wiernie wyłożone.

Ma wymiary 255 na 401 mm, zawiera starannie wykonane drzeworyty na stronie tytułowej i w części starotestamentowej. Tekst jest drukowany dużymi gotyckimi czcionkami, a przypisy i objaśnienia (na brzegach i na dole stron)- drobniejszą czcionką .

Rozpoczyna się dedykacją dla króla Zygmunta II Augusta, która zawiera pochwałę studiowania Biblii, informacje o przekładzie, streszczenie, spis treści oraz tablicę, wskazującą jak czytać Biblię przez cały rok. Po raz pierwszy podaje numerację wersetów.

Przekład jest staranny i precyzyjny, wierny oryginałowi (zastosowano nowatorską metodę oddawania sensu zdań, a nie tłumaczenia "słowo w słowo"). Napisana jest piękną XVI-wieczną polszczyzną o wysokim poziomie artystycznym i literackim. Język jej jest zwięzły, potoczysty i bogaty literacko.

Krytyka tekstu Biblii Brzeskiej opierała się na fakcie, że do przekładu posłużono się również łacińską Wulgatą a także przekładem francuskim (stąd udział w tłumaczeniu Thenaudusa).

[edytuj] Historia

Zgodnie z zaleceniem Jana Kalwina, Biblia musiała być czytana w języku ojczystym. Z tego powodu również polscy protestanci potrzebowali własnego tłumaczenia Biblii. Nowy Testament wydany w 1552 przez Jana Seklucjana w Królewcu był niewystarczający. Mało dokładna (bo oparta na średniowiecznym przekładzie) była katolicka Biblia Leopolity (Szarffenbergów) z 1561.

Problemem nowego polskiego przekładu zajął się w 1557 ewangelicki synod małopolski we Włodzisławiu, gdzie powołano w tym celu specjalną komisję. Na synodzie w Pińczowie - głównym ośrodku Reformacji polskiej, w roku 1559 wyznaczono jako tłumaczy wybitnych teologów: Grzegorza Orszaka, rektora szkoły pińczowskiej, Pierre Statorius'a z Thionville i Jean Thenaudus'a z Bourges we Francji. W 1560 r. dołączyli do nich: Jan Łaski, Jerzy Szoman, pastor-poeta Jakub Lubelczyk, Szymon Zacjusz, Andrzej Trzecieski, Marcin Krowicki, Grzegorz Pawełtach, Franciszek Stankar i inni. Po 3 latach (od 1557) ukończono przekład Pięcioksięgu, a po następnych 3 latach prace zakończono.

Prace nad przekładem od maja 1560 finansował książę Mikołaj Radziwiłł Czarny (koszt wyniósł około 3000 czerwonych złotych), a patronował im właściciel Pińczowa - Mikołaj Oleśnicki.

Wydrukowana w Brześciu Litewskim w nakładzie około 500 egzemplarzy przez Bernarda Wojewódkę 4 września 1563. Stała się podstawowym dziełem w zborach ewangelickich na terenie Litwy i Korony (było wówczas 720 zborów, z tego 251 reformowanych i 64 braci czeskich). Nie wydano jej ponownie w całości; częściowe wznowienia wydano w 1564 w Brześciu (Psałterz), 1580 i 1593 w Wilnie (Nowy Testament) oraz 1585 w Toruniu (Ewangelie i Dzieje Apostolskie). Inne polskie tłumaczenia całości Biblii ukazały się dopiero znacznie później (ariańska Biblia Nieświeska Szymona Budnego w 1572 i katolicka Biblia Wujka w 1599).

Jednak syn fundatora Biblii Brzeskiej, konwertowany przez jezuitów na katolicyzm Mikołaj Krzysztof Radziwiłł (Sierotka), jako pokutę za "grzechy ojca-heretyka" postanowił wykupić i zniszczyć wszystkie egzemplarze Biblii Brzeskiej. Mimo wydania na ten cel ogromnej sumy 5000 czerwonych złotych, udało mu się zniszczyć nie wszystkie, ale większość biblii, które uroczyście spalił na rynku w Wilnie. Pozostałe egzemplarze zostały zniszczone w okresie kontrreformacji; ocalało zaledwie 20 do 40 sztuk.

W 1926 r. jeden egzemplarz przekazano do zbiorów Muzeum Narodowego w Warszawie; inne (uszkodzone w różnym stopniu) obecnie znajdują się w muzeach lub bibliotekach uniwersyteckich (Archiwum Główne Akt Dawnych, Muzeum Ziemi Wieluńskiej (Dział Historii), Biblioteka Uniwersytetu Zielonogórskiego, Uniwersytet w Poznaniu, Ossolineum we Wrocławiu), Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna w Rzeszowie oraz w zbiorach kościelnych i prywatnych.

W 2003 r. Kalwin Publishing wydał uwspółcześnioną transkrypcję Biblii Brzeskiej. Przed publikacją całości, w 2000 r., w Wydawnictwie Duch Czasów opublikowano Brzeski Nowy Testament.

[edytuj] Zobacz też

• Polskie przekłady Biblii

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Biblia Brzeska Nowego Testamentu on-line
• Biblia Brzeska on-line ze zbiorów Wielkopolskiej Biblioteki Cyfrowej
• Biblia Brzeska on-line ze zbiorów Polskiej Biblioteki Internetowej

Warning: curl_setopt() [function.curl-setopt]: CURLOPT_FOLLOWLOCATION cannot be activated when in safe_mode or an open_basedir is set in /www/motocykle_www/spam/mo/richFeeds.php on line 59

Kanały tematyczne: TVN 24 pierwszy

TVN 24 w 2008 roku nadal był najchętniej oglądanym kanałem tematycznym – pomimo spadku wyniku względem 2007 roku.

"Panorama" wróci do pasma wieczornego?

W ramach programu oszczędnościowego w Telewizji Polskiej ostatnie wydanie ”Panoramy” może wrócić z pasma nocnego do wieczornego.

Nowy program w Pulsie od lutego

W lutym br. w ramówce telewizji Puls pojawi się program "Noc na żywo".

Skarga kasacyjna Canal+ oddalona przez SN

Sąd Najwyższy oddalił wczoraj skargę Canal+ dotyczącą decyzji UOKiK-u, który w 2006 roku uznał, że nadawca wspólnie z PZPN-em ograniczał konkurencję.

Przetasowania w TVP Łódź

Małgorzata Potocka będzie kierować łódzkim oddziałem Telewizji Polskiej przez kolejne trzy lata – zdecydowała wczoraj w głosowaniu rada nadzorcza TVP.

Linki: Strona g��wna

Pozycjonowanie Katowice i nie tylko :)
kwas octowy szkoła kosmetyczna łódź fajne teksty Przemyśl fotografie nintendo wii review