Białoruska Socjalistyczna Republika Radziecka - Encyklopedia

Białoruska Socjalistyczna Republika Radziecka

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj
Беларуская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка
Белорусская Советская Социалистическая Республика
Flaga Białoruska Republika Ludowa 1919-1991 Flaga Białoruś
Flaga Białoruskiej SRR
Godło Białoruskiej SRR
Flaga Białoruskiej SRR Godło Białoruskiej SRR
Dewiza
Пралетарыі ўсіх краін, яднайцеся!
(Proletariusze wszystkich krajów, łączcie się!)
Stolica

Mińsk

Hymn

Hymn Białoruskiej SRR

Data utworzenia 1 stycznia 1919
Data likwidacji 25 sierpnia 1991
Powierzchnia 207,600 km²
Miejsce w ZSRR 6
Ludność

 

10,151,806 os.
Miejsce w ZSRR 5
Gęstość zaludnienia 48,9 os./km²

Białoruska Socjalistyczna Republika Radziecka – jedna z czterech republik, które w grudniu 1922 roku utworzyły Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich.

[edytuj] Historia

Oficjalnie BSRR powołano do życia 1 stycznia 1919 roku w Smoleńsku - miała obejmować gubernie smoleńską, mińską, mohylewską, witebską, grodzieńską i część wileńskiej, a więc większość ziem zamieszkanych przez Białorusinów.

Na czele Rady Komisarzy Ludowych BSRR stanął znany twórca białoruski Źmicier Żyłunowicz, jednak wkrótce aresztowano go za próbę dialogu z władzami Białoruskiej Republiki Ludowej, a republikę 27 lutego 1919 rozwiązano, zastępując ją Lit-Biełem. Tereny guberni smoleńskiej, mohylewskiej i witebskiej włączono do RFSRR.

W lipcu 1920 roku, po zajęciu znajdującego się pod polską okupacją Mińska przez armię czerwoną, dokonano reaktywacji BSRR obejmującej już jednak tylko wschodnią część Lit-Biełu (osiemnaście powiatów guberni mińskiej, grodzieńskiej i wileńskiej). Stolicę republiki usytuowano w Mińsku.

W maju 1923 roku CKW RFSRR zdecydował się na ponowne przekazanie Białorusi guberni witebskiej (bez powiatów Newel, Wieliż i Siebież), większej części mohylewskiej (bez Homla) i jednego powiatu smoleńskiej (Mścisław). Od tego czasu BSRR obejmowała terytorium wielkości 110 tys. km kw oraz liczyła ponad 4 mln mieszkańców. W roku 1926 dokonano dalszego powiększenia republiki włączając do BSRR należące wcześniej do Rosji i Ukrainy powiaty Homel i Rzeczyca, co zwiększyło obszar republiki do 126 tys. km kw, a liczbę ludności do 5 mln.

Po agresji radzieckiej na Polskę w 1939 roku dokonano powiększenia BSRR o obszar tzw. zachodniej Białorusi (dawne polskie województwa nowogródzkie, białostockie, poleskie bez części południowej, część wileńskiego i warszawskiego), na której utworzono obwody brzeski, piński, baranowicki, wilejski i białostocki. W składzie Białorusi znalazły się ziemie etnicznie polskie, m.in. rejon Łomży i znaczna część Wileńszczyzny z ludnością mówiącą w języku polskim. W 1940 roku na mocy porozumienia z Litewską SRR Białoruś utraciła na rzecz Litwy Druskieniki i Święciany.

W latach 1941-44 Białoruś była okupowana przez wojska niemieckie, który dokonały kolejnego podziału kraju - dawne województwo białostockie znalazło się na terenie Prus Wschodnich, Polesie włączono do Ukrainy, wschodnią Wileńszczyznę do Litwy, resztę terytorium Białorusi podzielono natomiast na dwa obszary:

Podczas wojny na terenie BSRR działały trzy partyzantki - polska, radziecka i żydowska. Niemcy kontynuowali rozpoczęta przez sowietów politykę ekonomicznego wyniszczania miejscowej ludności, jednak w porównaniu z nazistowską okupacją Ukrainy niemieckie rządy miały - m.in. za sprawą komisarza Kubego - charakter znacznie łagodniejszy. Zezwolono lokalnym działaczom białoruskim na zakładanie organizacji społeczno-narodowych oraz formacji paramilitarnych (m.in. Białoruska Obrona Krajowa). Na czele władz miejskich stawali białoruscy działacze narodowi, m.in. Wacław Iwanowski, Anatol Komar czy wspomniany wyżej Radosław Ostrowski.

W 1944 roku armia czerwona ponownie opanowała Białoruś. Najważniejszą kwestię po zakończeniu wojny - poza odbudową kraju - było ponowne ustalenie granic republiki. W 1945 roku została podpisana umowa między rządem RP a ZSRR o polskiej granicy wschodniej, którą wyznaczono w przybliżeniu wzdłuż tzw. linii Curzona. Podobnie jak przyłączenie zachodniej Białorusi do BSRR w 1939 roku dokonało się to z pogwałceniem prawa ZSRR, gdyż w całej operacji pominięto BSRR.

Powierzchnia: 207 600 km2
Ludność: 10 151 806 w 1989 r. (1969: 8 897 000)
Narodowości (1959):

Duże miasta:

Po drugiej wojnie światowej BSRR przyznano status członka-założyciela Organizacji Narodów Zjednoczonych. W lipcu 1990 roku BSRR ogłosiła deklarację suwerenności. 8 grudnia 1991 roku dokonano we wsi Viskuli koło Brześcia nad Bugiem rozwiązania ZSRR na podstawie układu białowieskiego, tym samym swe istnienie zakończyła Białoruska Socjalistyczna Republika Radziecka, która została przekształcona w niepodległą Białoruś.


Warning: curl_setopt() [function.curl-setopt]: CURLOPT_FOLLOWLOCATION cannot be activated when in safe_mode or an open_basedir is set in /www/motocykle_www/spam/mo/richFeeds.php on line 59

Nowe funkcje w Skype najpierw dla Mac OS
Skype pozwala użytkownikom komputerów z systemem Mac OS X na korzystanie z bezprzewodowego dostępu do Internetu za pomocą hotspotów sieci Boingo Wireless oraz dzielenie ekranu.
Plany turystyczne internautów
Firma badawcza Gemius SA zbadała zwyczaje oraz plany wyjazdowe polskich internautów. Najważniejsze wnioski z badania zostały zebrane w raporcie "Turystyka wśród internautów".
Rusza największa impreza w świecie elektroniki
Podczas targów CES 2009 w Las Vegas zadebiutują produkty, które znajdą się na półkach w 2009 roku.
Guru wolnego oprogramowania w Krakowie
14 stycznia wystąpi w Krakowie jeden z najsłynniejszych i niewątpliwie najbardziej ekscentryczny informatyk świata -  Richard Stallman.
Świetlana przyszłość wideo online
Amerykańscy internauci obejrzeli w listopadzie 2008 roku 12,7 mln materiałów wideo online, co oznacza 34-procentowy wzrost w porównaniu z tym samym okresem w roku ubiegłym.
Linki: Strona gwna