Bawaria
Z Wikipedii
| Bawaria | |||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||
| Pełna nazwa kraju związkowego (niem.) |
Freistaat Bayern | ||||||||||||||||||||
| Stolica kraju zwiÄ…zkowego | Monachium | ||||||||||||||||||||
| ISO 3166-2: | DE-BY | ||||||||||||||||||||
| Hymn kraju zwiÄ…zkowego | Gott mit dir du Land der Bayern! | ||||||||||||||||||||
| Powierzchnia | 70 533 km² | ||||||||||||||||||||
| Ludność | 12 464 997 mieszk. (30 września 2005) |
||||||||||||||||||||
| Gęstość zaludnienia | 177 mieszk./km² | ||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||
| Premier | Horst Seehofer (CSU) | ||||||||||||||||||||
| Partia rzÄ…dzÄ…ca | CSU | ||||||||||||||||||||
| Skład landtagu: | |||||||||||||||||||||
| CSU | 92 | ||||||||||||||||||||
| SPD | 39 | ||||||||||||||||||||
| FDP | 16 | ||||||||||||||||||||
| Partia Zielonych | 19 | ||||||||||||||||||||
| Ostatnie wybory | 28 września 2008 | ||||||||||||||||||||
| Liczba posłów do Rady Federalnej |
6 | ||||||||||||||||||||
| Zadłużenie publiczne kraju | 21,24 miliardów € (2004) |
||||||||||||||||||||
| Zadłużenie publiczne w przeliczeniu na mieszkańca |
1708 € (2004) |
||||||||||||||||||||
Bawaria (niem. Freistaat Bayern) – Wolne Państwo Bawaria – to najdalej położony na południe kraj związkowy w Niemczech o największej powierzchni .
Spis treści |
[edytuj] Informacje ogólne
- stolica: Monachium
- liczba mieszkańców: 12 464 997 (30 września 2005)
- powierzchnia: 70 549,44 km²
- język: niemiecki (dialekty bawarski, szwabski, wschodnio- i reńskofrankoński, turyngijski)
- produkt krajowy brutto: 385 miliardów dolarów
- ważniejsze miasta: Monachium, Norymberga, Augsburg, Regensburg, Würzburg, Ingolstadt, Fürth i Erlangen
- klimat: umiarkowany przejściowy, między morskim a kontynentalnym; w Alpach górski
- Średnie temperatury: od -5 do 1°C w zimie, od 12 do 23°C w lecie
- Opady: od 800 do 1 000 mm rocznie, od 2 000 do 2 500 mm rocznie (w Alpach Bawarskich)
[edytuj] Geografia
Bawaria graniczy z AustriÄ…, Czechami oraz krajami zwiÄ…zkowymi BadeniÄ…-WirtembergiÄ…, HesjÄ…, TuryngiÄ… i SaksoniÄ….
Rzeki: Altmühl, Alz, Amper, Dunaj, Fränkische Saale, Iller, Inn, Isen, Izara, Lech, Men, Mindel, Naab, Paar, Pegnitz, Regen, Regnitz, Rott, Vils, Wertach
Kanały: Men-Dunaj
Jeziora: Ammer, Bodeńskie, Chiem, Starnbgerger
Ważniejsze wzniesienia: Nebelhorn (2224 m), Zugspitze (2963 m), Watzmann (2714 m), Grosser Arber (1457 m)
[edytuj] Rolnictwo i przemysł
Bawaria należy do najbogatszych regionów współczesnych Niemiec. Wysoko rozwinięty jest tam przemysł elektroniczny, maszynowy (w tym samochodowy), lotniczy, włókienniczy, rafineryjny (ropa dostarczana jest rurociągami z portów Morza Śródziemnego).
Nazwa znanego producenta samochodów - BMW - znaczy "Bawarska Fabryka Silników" (Bayerische Motoren Werke).
Inne znane firmy z Bawarii: Siemens, Audi (samochody osobowe), MAN (autobusy i samochody ciężarowe), MTU (silniki lotnicze i czołgowe), EADS (europejski koncern militarny i lotniczy), o2 Germany (operator komórkowy), HypoVereinsbank, Munich RE (jedna z dwóch największych firm reasekuracyjnych na świecie), PREMIERE (niemiecka płatna telewizja), Sat1ProSieben (koncern medialny). Bawaria nazywana jest również doliną krzemową Niemiec.
Wysoko rozwinięte i wydajne jest też bawarskie rolnictwo. Bawaria szczyci się największą w Niemczech produkcją mleka, serów i wyrobów mleczarskich.
Na terenie Bawarii znajdują się 3 elektrownie atomowe: Isar 1 i Isar 2, Grafenrheinfeld, Gundremmingen. W miejscowości Garching (15km na północ od Monachium) znajduje się reaktor badawczy.
[edytuj] Kultura i sport
Religia
Bawaria jest krajem o tradycji katolickiej. W Altötting znajduje się jedno z najważniejszych w Europie sanktuariów kultu maryjnego. Z miejscowości Marktl am Inn w południowo-wschodniej Bawarii pochodzi Papież Benedykt XVI.
Zabytki
- rezydencja biskupów Würzburga (od 1981 na liście światowego dziedzictwa kultury UNESCO)
- kościół pielgrzymkowy w Wies (od 1983 na liście światowego dziedzictwa kultury UNESCO)
- stare miasto w Bambergu (od 1993 na liście światowego dziedzictwa kultury UNESCO)
- cześć retycka limesu górnogermańsko-retyckiego (od 2005 na liście światowego dziedzictwa kultury UNESCO)
- stare miasto w Ratyzbonie (od 2006 na liście światowego dziedzictwa kultury UNESCO), m.in. Most Kamienny, Katedra Św. Piotra
- kościół NMP w Monachium
- barokowy pałac Nymphenburg w Monachium
- pałac królewski w Monachium
- zamek w Norymberdze
- zamek Trausnitz w Landshut
- zamki Ludwika II: Neuschwanstein, Linderhof i Herrenchiemsee
- klasztor benedyktyński i kościół św. Mikołaja, św. Elżbiety i św. Marii w Andechsie
Muzea
- Stara Pinakoteka w Monachium - malarstwo światowe XIV-XVIII wieku
- Nowa Pinakoteka w Monachium - malarstwo światowe XIX i XX wiek
- Muzeum Niemieckie w Monachium - największe muzeum przyrodniczo-techniczne świata
Uniwersytety
Sport
- W Bawarii znajdują się znane ośrodki sportów zimowych - Garmisch-Partenkirchen (olimpiada zimowa w 1936 roku), Berchtesgaden, Oberstdorf - oraz wodnych.
- FC Bayern Monachium to najbardziej utytułowany niemiecki klub piłkarski.
Znani Bawarczycy
- papież Benedykt XVI (Joseph Ratzinger)
- piosenkarze i DJ'e: Daniel Küblböck, Maximilian Schlichter, DJ Hell, Tomcraft
- malarze: Hans Holbein starszy, Albrecht Dürer, Lucas Cranach, Franz Marc
- kompozytorzy: Orlando di Lasso, Christoph Willibald Gluck, Richard Wagner, Richard Strauss, Carl Orff
- pisarze: Anna Wimschneider, Thomas Mann i Bertolt Brecht
- naukowcy: laureaci nagród Nobla Konrad Lorenz i Wilhelm Röntgen
- reżyserzy: Werner Herzog, Rainer Werner Fassbinder
- piłkarze: Franz Beckenbauer
Słynny festiwal piwa Oktoberfest odbywa się we wrześniu (od 1811 roku) i jest największym festiwalem tego typu na świecie. Początek imprezy jest wyznaczany na dwa tygodnie przed pierwszą niedzielą października, a festiwal trwa dwa tygodnie (dokładnie od piątku do niedzieli czyli 17 dni).
[edytuj] Historia Bawarii
W VI wieku obecna Bawaria wchodziła w obszar państwa plemiennego Bawarów. Od 788 r. znajdowała się w granicach państwa Franków. Następnie w Rzeszy Niemieckiej. Od 1180 do 1918 Bawaria była rządzona przez członków dynastii Wittelsbachów, którzy od 1623 r. byli elektorami. W 1806 stała się królestwem. W 1815 do Bawarii włączono Palatynat Reński. Od 1818 r. Bawaria stała się monarchią konstytucyjną. W 1871 r. została włączona do cesarstwa niemieckiego, z zachowaniem odrębności, które zlikwidowano w 1919 r. W tym samym roku doszło do krótkotrwałego powołania Bawarskiej Republiki Rad. W 1949 r. weszła w skład Republiki Federalnej Niemiec. We wrześniu 2006 roku tuż przed pielgrzymką do Niemiec, papież Benedykt XVI użył określenia Państwo Wielka Bawaria.
[edytuj] Podział administracyjny
Bawaria podzielona jest na siedem okręgów regencyjnych (Regierungsbezirke): Dolna Frankonia (Würzburg), Górna Frankonia (Bayreuth), Środkowa Frankonia (Ansbach), Szwabia (Augsburg), Górny Palatynat (Ratyzbona), Górna Bawaria (Monachium) i Dolna Bawaria (Landshut). Mieszkańcy każdego z tych regionów posiadają nieco odrębną kulturę i rozpoznawalny akcent językowy.
Niższym szczeblem podziału jest podział na 71 powiatów i 25 miast na prawach powiatu.
| 25 miast na prawach powiatu: | ||
|
|
|
[edytuj] Ciekawostki
[edytuj] Zobacz też
[edytuj] Linki zewnętrzne
|
|||||||
Przypisy
- ↑ Leszek Żukowski Największe kłamstwa i mistyfikacje w dziejach Kościoła.
Warning: curl_setopt() [function.curl-setopt]: CURLOPT_FOLLOWLOCATION cannot be activated when in safe_mode or an open_basedir is set in /www/motocykle_www/spam/mo/richFeeds.php on line 59
| "Nasz Dziennik": miasto, które może zbankrutować |
|
Upadek zakładów i gwałtowny wzrost bezrobocia w Stalowej Woli i okolicach - takie skutki w ocenie "Naszego Dziennika" przyniesie drastyczna podwyżka cen prądu dla zakładów przemysłowych działających w tamtejszej Specjalnej Strefie Ekonomicznej.
|
| Będą namawiać emigrantów do powrotu |
|
Władze Szczecina jadą dziś z misją specjalną do Wielkiej Brytanii. Przez weekend będą namawiać emigrantów z Polski, by osiedlili się na Pomorzu. Na podobną akcję zdecydowało się w sumie 12 polskich miast - pisze "Metro".
|
| ING, Commercial Union i Generali na czele OFE |
|
Otwarty fundusz emerytalny ING okazał się najlepszym wyborem przyszłych emerytów - pisze "Gazeta Prawna", która dziesięć lat od wdrożenia reformy emerytalnej porównała wyniki osiągnięte przez fundusze.
|
| Mieszana sesja na Wall Street: Dow w dół, szersze indeksy w górę |
|
Mieszanymi wynikami zakończyła się w czwartek sesja giełdowa na Wall Street. Podczas gdy zyskiwały szersze indeksy, lekko tracił główny wskaźnik amerykańskiej gospodarki Dow Jones Industrial.
|
| Berlusconi: niedługo rosyjski gaz popłynie do Europy |
|
Premier Włoch Silvio Berlusconi powiedział w czwartek po swej telefonicznej rozmowie z szefem rosyjskiego rządu Władimirem Putinem, że usłyszał od niego, iż w najbliższym czasie należy spodziewać się wznowienia dostaw gazu z Rosji do Europy.
|