Asceza - Encyklopedia

Asceza

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj
 Treść tego hasła może nie być zgodna z zasadami neutralnego punktu widzenia.
Zajrzyj na stronę dyskusji i pomóż go poprawić.

Asceza(gr. ἄσκησις askesis - pierwotnie "ćwiczenie, trening") - dobrowolne, czasem radykalne wyrzekanie się i ograniczanie przyjemności, wstrzemięźliwość, zazwyczaj z pobudek religijnych. Oznacza dobrowolne ograniczanie potrzeb cielesnych (jedzenie, sen, współżycie płciowe) do absolutnego minimum i poddawanie się surowej dyscyplinie wewnętrznej w celu osiągnięcia czystości i doskonałości duchowej. Ludzi praktykujących ascetyzm nazywamy ascetami. Głęboko wierzyli w sens cierpienia, uzyskanie zbawienia i osiągnięcia świętości już za życia.

Postawa ta była popularna w początkowym okresie rozwoju chrześcijaństwa, wywodzi się z patrystyki oraz poglądów i teorii filozofii stoików, które zostały przyjęte przez Ojców Kościoła. Jej elementy zostały przejęte przez filozofie i estetykę chrześcijańską, która zakładała wyrzeczenie się doznań zmysłowych na rzecz kontemplacji, rozmyślań i próby kontaktu z Bogiem. Estetyka została wpisana w życie wielu zakonów, zarówno Kościoła katolickiego jak i Kościołów obrządków wschodnich. Asceza jako rodzaj ćwiczenia duchowego jest też obecna w hinduizmie, islamie (zwłaszcza w wersji sufickiej) oraz w pewnym sensie także w buddyzmie, choć ta ostatnia religia raczej zwalcza skrajne przejawy ascezy, jako utrudniające osiągnięcie prawdziwego oświecenia duchowego (nirwany).

Szczególnym przykładem życia ascetycznego byli mnisi egipscy począwszy od początku IV w. Ich asceza przybierała różnorodne formy, opisane w tzw. apoftegmatach Ojców Pustyni[1]. Czasem, szczególnie w klasztorach wywodzących się od Pachomiusza, obowiązywały tam przepisy precyzyjnie regulujące życia mnicha. Główny jednak nurt ascetyczny, koncentrujący się wokół trzech kolonii mnichów Sketis, Cel i Nitrii, za podstawową regułę ascetyczną uznawał mądrość duchową starca, ojca duchowego, który wprowadzał swoich uczniów w życie modlitwy i umartwienia[2].

W historii ascezy były pojedyncze przypadki poddawania się, dla zachowania specyficznie rozumianej czystości, infibulacji (zawieszano śruby, kawałki żelaza na penisie) lub kastracji (jak np. Sekstus czy Orygenes). Ta ostatnia szczególnie zdecydowanie potępiona przez Kościół. Synod w Aleksandrii w roku 213 skazał z tego powodu Orygenesa na zesłanie[3].

Ascezę dzielimy na wschodnią (surowszą) i zachodnią (łagodniejszą).

Asceza mistyczna to przygotowanie się do doświadczenia mistycznego.

Spis treści

[edytuj] Przykładowe, stosowane w przeszłości metody umęczenia ciała

  • stanie na jednej nodze przez kilkanaście dni
  • brak spożywania pokarmów, lub tylko minimalna ich ilość
  • nurkowanie w lodowatej wodzie
  • spanie w celach, norach, zwanych "grobami"
  • ciągłe przelewanie łez
  • abstynencja seksualna
  • biczowanie się
  • brak higieny (nie myto się przez kilkanaście lat, przykładami są Adalbert czy Franciszek z Asyżu)
  • zakładanie włosienicy (szorstka tkanina z końskiego włosia)

[edytuj] Przykładowi święci asceci chrześcijańscy

  • Święty Aleksy – opuścił żonę w czasie nocy poślubnej by poświęcić się Bogu, nocował na schodach kościoła, wylewano na niego pomyje, po czym jako żebrak mieszkał do śmierci pod schodami pałacu swego ojca
  • Święty Antonim (zm. 338) – walczył z demonem i odparł jego ataki, mieszkał w grobie, raz dziennie skromnie jadał po zachodzie słońca
  • Święty Grzegorz z Nazjanzu (zm. 389) – sypiał na gołej ziemi, noce spędzał na modlitwach i płaczach, żywił się stęchłym chlebem
  • Święty Szymon Słupnik (zm. 460) – od przełożonego otrzymał pozwolenie na przestrzeganie surowego postu Jezusa na pustyni
  • Święty Benedykt z Nursji (zm. 543) – mieszkał w jaskini, odmawiał sobie pożywienia, gdy odczuwał pokusę bez lęku rzucał się pomiędzy cierniste krzewy
  • Święty German z Paryża (zm. 546) – nigdy nie okrywał swego ciała nawet zimą, żył jedynie chlebem i wodą, spał na gołej ziemi, gdy tylko pozwalał sobie na odpoczynek po długich czuwaniach.

Na podstawie książki Jean Paul Roux „Krew – mity, symbole, rzeczywistość”

Przypisy

  1. ↑ Apoftegmaty Ojców Pustyni. Opracowanie i wybór ks. M. Starowieyski. Akademia Teologii Katolickiej, Warszawa 1986 Pisma Starochrześcijańskich Pisarzy 33, zeszyt 1 s. 292, zeszyt 2 s. 278.
  2. ↑ Ewa Wipszycka, Egipt - Ojczyzna mnichów, w: Apoftegmaty Ojców Pustyni, Warszawa 1986, z.1 s. 17-47.
  3. ↑ Orygenes, w: Słownik wczesnochrześcijańskiego piśmiennictwa, oprac.J. M. Szymusiak SJ, M. Starowieyski, Poznań 1971, s. 302

[edytuj] Zobacz też

[edytuj] Linki zewnętrzne


Warning: curl_setopt() [function.curl-setopt]: CURLOPT_FOLLOWLOCATION cannot be activated when in safe_mode or an open_basedir is set in /www/motocykle_www/spam/mo/richFeeds.php on line 59

"Nasz Dziennik": miasto, które może zbankrutować
Upadek zakładów i gwałtowny wzrost bezrobocia w Stalowej Woli i okolicach - takie skutki w ocenie "Naszego Dziennika" przyniesie drastyczna podwyżka cen prądu dla zakładów przemysłowych działających w tamtejszej Specjalnej Strefie Ekonomicznej.
Będą namawiać emigrantów do powrotu
Władze Szczecina jadą dziś z misją specjalną do Wielkiej Brytanii. Przez weekend będą namawiać emigrantów z Polski, by osiedlili się na Pomorzu. Na podobną akcję zdecydowało się w sumie 12 polskich miast - pisze "Metro".
ING, Commercial Union i Generali na czele OFE
Otwarty fundusz emerytalny ING okazał się najlepszym wyborem przyszłych emerytów - pisze "Gazeta Prawna", która dziesięć lat od wdrożenia reformy emerytalnej porównała wyniki osiągnięte przez fundusze.
Mieszana sesja na Wall Street: Dow w dół, szersze indeksy w górę
Mieszanymi wynikami zakończyła się w czwartek sesja giełdowa na Wall Street. Podczas gdy zyskiwały szersze indeksy, lekko tracił główny wskaźnik amerykańskiej gospodarki Dow Jones Industrial.
Berlusconi: niedługo rosyjski gaz popłynie do Europy
Premier Włoch Silvio Berlusconi powiedział w czwartek po swej telefonicznej rozmowie z szefem rosyjskiego rządu Władimirem Putinem, że usłyszał od niego, iż w najbliższym czasie należy spodziewać się wznowienia dostaw gazu z Rosji do Europy.
Linki: Strona gwna